Even een terugblik naar een eerdere KN-filmrecensie, over het ijzersterke Zwitserse drama Heldin. Een citaat uit die recensie: “De film is een noodkreet en onderstreept de ernst van de gigantische werkdruk binnen de gezondheidszorg.”
Deze zin kan ik moeiteloos ook voor deze recensie gebruiken, en doe ik dus ook. Second victims is Deens en er wordt een arts in plaats van een verpleegkundige in gevolgd, maar verder zijn de films zeer vergelijkbaar. Ook tijdens Second Victims zit je weer op het puntje van je stoel. Vanwege de spanning, maar ook uit ontzetting.
Alex(andera) is neuroloog in een druk Deens ziekenhuis. Er zijn zieken onder het personeel, dus onderbezetting. Alex accepteert noodgedwongen een dubbele dienst op de hectische eerste hulp, waardoor haar dienst ontaardt in een race tegen de klok die onvermijdelijk misgaat.
De ervaren en bekwame Alex vliegt door de gangen, beantwoordt iedere vraag zo vriendelijk mogelijk en probeert afgewogen beslissingen te maken binnen enkele seconden. Tussendoor moet ze ook nog een onzekere arts in opleiding ondersteunen.
‘Second victims’ is de term voor zorgverleners die kampen met trauma en schuldgevoel na een verkeerde beslissing met grote gevolgen
Wanneer de achttienjarige Oliver binnengebracht wordt, gaat het mis. Alex voert snel wat testjes op hem uit, diagnosticeert (“Wellicht gewoon een kater”) en stuurt Oliver en zijn moeder naar huis. Even later valt de jongen neer in een ziekenhuisgang: een herseninfarct met fatale gevolgen. Wellicht had dat met het tijdig vaststellen van symptomen als nekstijfheid voorkomen kunnen worden.
‘Second victims’ is een term die ook in Nederland wordt gebruikt voor zorgverleners die kampen met trauma en schuldgevoel na een verkeerde beslissing met grote gevolgen. Ze worden zelf slachtoffer. Terwijl ze de ouders van Oliver aan het sterfbed van hun zoon probeert te begeleiden, stort Alex zelf in.
Daarmee is Second Victims evenals Heldin een schreeuw om aandacht voor ons overbelaste zorgsysteem. De film is razend spannend en beklemmend, maar af en toe ook filosofisch en diep menselijk. “Alleen over de dood hebben we geen controle”, zo klinkt het. Op de vraag van de moeder van Oliver wat ze moet doen, klinkt krachtig: “Van hem houden, zoals je altijd gedaan hebt.”
Het uit de toon vallende en daarmee misplaatste einde ten spijt, toont Second Victims met grote uitroeptekens de kwetsbaarheid van ons zorgsysteem en van kundige zorgprofessionals. Twee films over hetzelfde onderwerp wat veel? Er mogen er in dit geval nog wel een paar meer volgen.
Film: Second Victims (2025), Denemarken, 92 min. Regie: Zinnini Elkington, met o.a. Özlem Saglanmak en Trine Dyrholm.
