Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Opmerkelijk

‘Dit is mijn Macarena niet’ Spanjaarden woest over mislukte restauratie van Mariabeeld

Ongedateerde close-up van La Macarena in Sevilla, Spanje.
Foto: OSV News - Broederschap van La Macarena

Te lange wimpers en veel te bleek: dat is de Maagd van La Macarena volgens gelovigen na een recente restauratie van het 17e-eeuwse devotiebeeld. Ondanks excuses en ontslagen lijken de gemoederen maar niet te bedaren. De aartsbisschop van Sevilla maant inmiddels tot kalmte.

Vele gelovigen van de beroemde María Santísima de la Esperanza Macarena (Allerheiligste Maria van de Hoop Macarena) reageerden woedend na de onthulling op 20 juni. Het gerestaureerde Mariabeeld in Sevilla, dat een treurende Maria afbeeldt, had langere wimpers gekregen, wat volgens velen de uitdrukking van verdriet veranderde in verbazing of verontrusting.

‘Vergissen is menselijk’

Aartsbisschop José Ángel Saiz Meneses van Sevilla citeerde in een bericht op X (voorheen Twitter) de Engelse dichter Alexander Pope: “Vergissen is menselijk, vergeven is goddelijk, en verbeteren is wijs.”

Maria “wil ons verenigd zien, als broeders en zusters, als haar kinderen, gericht op de toekomst, wandelend in waarheid en goedheid”, zo schreef hij sussend.

Aanpassingen vanwege ophef

Het voorheen blozend rode gezicht van het beeld leek nu ook opvallend bleek, wat het ongenoegen van de gelovigen die de Basiliek van de Macarena in Sevilla bezochten om de restauratie zelf te zien, verder aanwakkerde. Hoewel er op 21 juni al aanpassingen werden gedaan na de eerste ophef, waren sommige gelovigen van mening dat de schade onherstelbaar was.

https://twitter.com/fernavarro_1/status/1936328030621737361

“Dit is mijn Maagd niet. Ze lijkt iets meer op degene die hier een week geleden stond, en zeker niet op wat ze zaterdag toonden, maar het is nog steeds niet mijn Macarena; haar uitdrukking is anders. Ze hadden niet het recht om te doen wat ze hebben gedaan”, zo vertelde een gelovige aan de Spaanse krant El País.

Eenvoudige onderhoudsbeurt

Volgens El País werd de restauratie in de tweede week van juni uitgevoerd door een team van de Universiteit van Sevilla en duurde vier dagen. De universiteit had aangegeven dat het beeld in goede staat verkeerde en slechts onderhoud nodig had, geen ingrijpende werkzaamheden.

https://www.kn.nl/erfgoed/

Een expert vertelde echter aan de krant dat de veranderingen aan het gezicht van het beeld verder gingen dan wat je onder onderhoud kunt verstaan, en dat ingrijpende wijzigingen normaal gesproken maanden, geen dagen, vergen voor een succesvolle restauratie.

Broederschap vraagt vergeving

De woede over de restauratie richtte zich grotendeels op de Confraternidad de la Macarena. In de katholieke Kerk, vooral in Europa, zijn broederschappen vrijwillige verenigingen van leken die zich inzetten voor specifieke christelijke liefdadigheid of devotie binnen hun gemeenschap.

De Maagd van La Macarena behoort toe aan het volk van Sevilla, niet aan de broederschap

Na de ophef publiceerde de broederschap op 21 juni een verklaring op X waarin zij om vergeving vroeg en stelde dat de “onbedoelde esthetische verandering” als gevolg van de wimpers en huidskleur inmiddels was gecorrigeerd.

‘Geen persoonlijk bezit’

Toch bleef er kritiek op de broederschap bestaan vanwege het besluit tot restauratie, dat door velen als onnodig werd beschouwd en niet als een beslissing die uitsluitend bij de broederschap hoorde te liggen.

“De Maagd van La Macarena behoort toe aan het volk van Sevilla, niet aan de broederschap. Ze is geen persoonlijk bezit, en daarom is het uiterst gevoelig om iets aan haar uiterlijk te veranderen”, aldus Juan Manuel Miñarro, emeritus hoogleraar beeldhouwkunst aan de Faculteit der Schone Kunsten van de Universiteit van Sevilla, tegenover El País.

Ontslag aangeboden

De klachten leidden tot een tweede verklaring van het bestuur van de broederschap op 24 juni, waarin opnieuw om vergeving werd gevraagd “voor de morele en devotionele schade” die door het restauratiewerk was veroorzaakt. Het bestuur liet ook weten dat het aanvullende deskundigen raadpleegt om het beeld te beoordelen, en dat het Andalusische Instituut voor Historisch Erfgoed toezicht zal houden op deze herziening.

https://www.kn.nl/nieuwsbrief/

De broederschap voegde eraan toe dat de mayordomo (beheerder) en de hoofd-sacristaan, die verantwoordelijk waren voor het beeld, hun ontslag hebben aangeboden, dat “van kracht wordt zodra dit incident is opgelost.”

Patroonheilige van de stierenvechters

Het beeld, gesneden door een onbekende kunstenaar in de 17e eeuw en lokaal bekend als La Macarena, wordt beschouwd als de patroonheilige van stierenvechters en wordt in Sevilla zeer vereerd. Het Mariabeeld toont vijf tranen en wordt elk jaar op Goede Vrijdag in processie rondgedragen.

Processie van La Macarena in Sevilla in 2005.
Foto: OSV News - Marcelo del Pozo, Reuters

Gezien de grote devotie voor La Macarena vaardigde paus Johannes XXIII in 1963 een pauselijke bul uit waarin hij toestemming gaf voor een kroningsplechtigheid, waarbij een gouden kroon op het beeld werd geplaatst.