De Hoop viert dit jaar haar vijftigjarig bestaan. Wat begon als pionierswerk onder verslaafden in de jaren zeventig, groeide uit tot een professionele christelijke GGZ-organisatie die jaarlijks duizenden mensen helpt bij psychische en verslavingsproblemen. Wat is er in die vijftig jaar veranderd – en wat gebleven?
In een bovenwoning in een wijk aan de rand van Zwijndrecht schuift ambulant begeleider Anja haar stoel iets dichter naar die van haar cliënt Petra toe. Het is een vertrouwd ritueel, eens per week. “We praten”, zegt Petra, “over het leven, over wat er goed gaat en wat moeilijk is. Maar ook over wat hoop geeft.” Anja knikt: “En soms gaan we ook gewoon samen op zoek naar lichtpuntjes in een week die grijs begon.”
Petra is een van de vele mensen die van De Hoop ambulante thuisbegeleiding ontvangen. Irene Blom, sinds vijf jaar bestuurder van De Hoop, noemt het “de plus” van de organisatie: “We zijn een biddende organisatie. Wat ons werk bijzonder maakt, is de ruimte voor geloof, gebed en de overtuiging dat ieder mens geschapen is om tot bloei te komen – niet alleen in zichzelf, maar in relatie tot anderen en tot God.”
Die insteek is voelbaar, ook bij het ambulante werk. Anja is pas anderhalf jaar werkzaam bij De Hoop, maar werkte daarvoor al tientallen jaren in de zorg. “Ik wilde graag voor mijn pensioen nog een keer van doelgroep wisselen”, zegt ze. “En vooral: ik wilde graag een keer bij een christelijke organisatie werken.”
Ze kwam terecht bij De Hoop, waar de christelijke identiteit niet in papieren missieverklaringen blijft steken, maar wordt geleefd. “We starten de dag met gebed of een dagopening. En als je als collega ergens tegenaan loopt, kun je dat ook in gebed brengen met elkaar. Dat verbindt.”
Blom herkent dat: “We willen cliënten niets opdringen. Maar we bieden een sfeer waarin geloof, gebed en vertrouwen op God vanzelfsprekend aanwezig mogen zijn. En dat raakt mensen, ook als ze daar niet voor komen. We zien de ander niet als probleem of diagnose, maar als geliefd schepsel. Die houding – van gelijkwaardigheid en bewogenheid – maakt een wereld van verschil.”
Petra’s leven is niet eenvoudig geweest. Ze vertelt open over haar verleden: uithuisplaatsingen, jeugdzorg, verslaving, trauma. “Je gelooft op een gegeven moment dat je niks waard bent”, zegt ze. “Dan ga je leven alsof dat waar is.” Die zelfveroordeling is hardnekkig, weet ze inmiddels. “Het zit diep. Maar als iemand blijft terugkomen, je blijft zien, dan breekt er iets open.”
Het geloof, zegt Petra, heeft haar niet in één keer veranderd. “Maar het heeft me wel opengebroken.” Ze werkt nu al drie jaar bij dezelfde werkgever – een record in haar leven – en zegt dat ze het nog steeds volhoudt. Ze is ook begonnen aan een opleiding tot ervaringsdeskundige. “Ik wil iets met mijn verhaal doen. Als ik anderen ermee kan helpen, dan is het niet voor niks geweest.”
We bieden een sfeer waarin geloof, gebed en vertrouwen op God vanzelfsprekend aanwezig mogen zijn
“Natuurlijk is er een behandeling, met doelen en structuur”, zo legt Anja de werkwijze van De Hoop uit. “Maar in de begeleiding gaan we juist naast mensen staan. Niet erboven, niet met alleen een behandelplan en een klok.”
“We vragen: wat heb jíj nodig? Waar droom jíj van? En ja, dan gaat het soms over financiën, of over een moeizame relatie met je moeder. Maar het gaat net zo goed over vergeving, over hoop, en over het diepe besef dat je er mag zijn. Dat je het waard bent.”
Ze noemt dat “de presentiebenadering”, een term die bij De Hoop regelmatig klinkt. Het betekent: blijven, ook als het moeilijk is. Niet sneller willen dan de ander. Geen lijstjes afvinken, maar vertrouwen op de kracht van nabijheid. “We zijn niet de redders”, zegt Anja. “We zijn reisgenoten.”
De Hoop is in vijftig jaar veranderd, zegt Blom. “In de beginjaren was het vooral pionieren. Daarna kwam de professionalisering: met behandelplannen, GGZ-registraties, opleidingen. Nu proberen we die twee lijnen weer samen te brengen: kwaliteit én presentie.”
Wat in al die fases gelijk is gebleven, noemt Blom het ‘DNA van De Hoop’: christenen die, geraakt door de liefde van Jezus, er willen zijn voor de ander. “Het begon letterlijk met mensen die de straat op gingen om hulp te bieden, niet uit plicht, maar uit bewogenheid. Die kern is nooit verdwenen.
Onze vormen zijn veranderd, maar onze missie niet: biddend, dienstbaar en met een diepe overtuiging dat ieder mens bedoeld is om te leven in relatie. Dat is nog steeds de motor in alles wat we doen. De mens én de methode. Of, zoals we het nu zeggen: samen redzaam worden.”
Dat laatste vindt ook Anja belangrijk. “Zelfredzaamheid is een modewoord, maar niet alles hoeft alleen. Wij zijn gemaakt voor relatie. Dat is ook de kern van het christelijk geloof.”
Petra knikt: “Ik heb veel meegemaakt en soms nog. Ik heb me vaak niet geliefd gevoeld, vooral in mijn jeugd. Maar nu zijn er nu mensen die me laten zien dat ik wel geliefd ben. Ik ben dankbaar dat ik sta waar ik nu sta.”
Even valt het stil. Dan zegt Anja zacht: “Wat je hebt meegemaakt, is niet wie je bent.” Petra knikt opnieuw. “Dat is precies wat ik hier geleerd heb.”
Meer informatie: dehoop.org/50jaar
