Of hij daadwerkelijk heeft bestaan is nog maar de vraag, maar toch kent iedereen Willem Tell als ‘de man van de appel’. Volgens de verhalen weigert kruisboogschutter Tell, afkomstig uit een Zwitsers staatje, in 1307 te knielen voor een op een paal gehesen helm midden op het dorpsplein.
Die helm staat symbool voor de overheersing van de Oostenrijkse Habsburgers. Brute landvoogd Gessler dwingt Tell daarop met zijn kruisboog een appel van het hoofd van zijn zoon te schieten. Een strijd om Zwitserse onafhankelijkheid barst los, met Tell als aanvoerder van de troepen en volksheld in wording tegen wil en dank.
De legende is welbekend. Ook in deze Engels-Zwitsers-Italiaanse productie (met een Deense acteur als titelheld) staat de ‘appelscène’ centraal. En hoewel die geen verrassingen kent, is deze nog best spannend om naar te kijken en zeker fraai vormgegeven.
Verder laat William Tell vooral veel wapens en bloedvergieten zien. Oostenrijk is slecht, de Zwitsers deugen, dat is heel overzichtelijk. De enorme hoeveelheid strijdbaar ogende mannen met woeste baarden en nog veel meer kletterende zwaarden maken het geheel toch rommelig. De film had het wel met iets minder bloedvergieten af gekund.
De film is ook al geen historisch verantwoord actiedrama
Regisseur Nick Hamm stelt in interviews dat hij in het verhaal van Tell gelijkenissen ziet met de huidige tijd. Welke precies licht hij niet echt toe. Ja, het waren roerige tijden daar in veertiende-eeuws Europa, net als nu. Om vrouwen een substantiële rol te geven in de productie is Tell in deze versie getrouwd met een dame uit het Midden-Oosten, die hij ontmoette tijdens een van zijn kruistochten.
Als publiekstrekker wordt groot acteur Ben Kingsley, voorzien van een goud ooglapje, opgevoerd als een wat mallotige koning Albert. Voeg nog een blik potsierlijke oneliners toe (“Woede staat je kracht in de weg”, “Elke vorm van menselijkheid is brandend gif geworden”) en het moge duidelijk zijn dat William Tell geen meesterwerk is. Een historisch verantwoord actiedrama is het al evenmin.
Een prima film voor een avondje onderuitgezakt in een filmzaal of op de bank, compleet met popcorn? Die aanbeveling wil ik deze William Tell nog wel geven. Mits je van rondvliegende zwaarden, bijlen en kruisboogpijlen houdt. De zogenaamde ‘cliffhanger’ die suggereert dat er een vervolg aankomt, is het dieptepunt. En een vervolg is niet nodig.
Film: William Tell (2024), Groot-Brittannië, Zwitserland, Italië, 133 min. Regie: Nick Hamm, met o.a. Claes Bang en Ben Kingsley.
