In een tijd vol mindfulness-apps en een meditatiestudio op elke straathoek komt er hulp uit onverwachte hoek. Recent onderzoek toont aan dat het bidden van de rozenkrans vergelijkbare voordelen voor de mentale gezondheid heeft als Oosters geïnspireerde meditatietechnieken.
Hoofdonderzoeker pater Lluis Oviedo van de Pauselijke Antonianum Universiteit in Rome vertelt dat de studie voortkwam uit frustratie: er is veel onderzoek gedaan naar mindfulness en andere meditatievormen, maar nauwelijks iets over de rozenkrans, terwijl ook dat een vorm van meditatie is.
“Ons team wilde onderzoeken of we net zulke voordelen konden vinden bij dit katholieke gebed als bij populairdere vormen van meditatie”, zegt hij. Onderzoekers uit Italië, Polen en Duitsland ondervroegen daarom 361 praktiserende katholieken en kwamen tot verrassende conclusies.
Zo blijkt dat het bidden van de rozenkrans fungeert als een vorm van mentale zelfzorg. De deelnemers gaven aan dat het gebed spirituele rust, kalmte en vertrouwen biedt, ze helpt bij het omgaan met problemen en “bescherming biedt tegen het kwaad”.
Eén deelnemer zei: “Het bidden van de rozenkrans heeft mijn leven gered. Na de dood van mijn man kon ik de pijn en leegte niet aan. Elke dag pakte ik de rozenkrans en dat gaf me de kracht om door die moeilijke momenten heen te komen. Zonder dat gebed weet ik niet hoe ik het had gered.”
Het onderzoek toont ook aan dat het bidden van de rozenkrans geassocieerd wordt met minder depressieve gevoelens en meer optimisme over de toekomst.
Terwijl Westerse samenlevingen worstelen met mentale gezondheidscrises, spirituele leegte en de beperking van louter medicinale oplossingen, werpt dit onderzoek nieuw licht op een vaak vergeten praktijk. De rozenkrans — waarvoor je alleen een kralenketting en wat tijd nodig hebt — is bijzonder relevant voor mensen met weinig middelen, die zich geen therapie of meditatie-apps kunnen veroorloven.
De studie bepleit geen bekering of dat de rozenkrans “beter” is dan andere praktijken. Wel pleit zij voor erkenning van de verschillende manieren waarop mensen met lijden omgaan en zingeving vinden.
Ik was verrast door de mediabelangstelling, want dit onderwerp wordt vaak genegeerd, zelfs binnen katholieke kringen.
Een van de onderzoekers concludeert: “We moeten vertrouwen op een breder palet van spirituele en religieuze expressies met vergelijkbare positieve effecten. Zo vermijden we dat er een soort spiritueel monopolie ontstaat op het vlak van therapie en zorg.”
Oviedo benadrukt dat het nog te vroeg is om iets te zeggen over hoe de studie zal worden ontvangen. “Ik was verrast door de mediabelangstelling, want dit onderwerp wordt vaak genegeerd, zelfs binnen katholieke kringen,” zegt hij.
“Het ergste is de theologische onverschilligheid, of zelfs vijandigheid tegenover zulke devotionele praktijken, die men buiten de ‘echte’ theologie plaatst. Het probleem zit dieper: een theologie die geen aansluiting vindt bij hoe mensen hun geloof werkelijk beleven.”
Daarom roept Oviedo op tot een “geleefde theologie”, of een theologie “van onderop”. De rozenkrans is daarvan een goed voorbeeld en wijst op een andere benadering van theologie, als we de christelijke boodschap echt geloofwaardig willen maken.”
“Deze benadering vraagt dat we meer aandacht hebben voor hoe gelovigen zich voelen, hoe ze hun geloof ervaren en hoe ze redding concreet beleven.” (Vertaling/bewerking: Elsa Eikema)
