De geest krijgen, de geest geven, handelen in de geest van… Tijdens Pinksteren is het duidelijk: dat feest draait volledig om de Heilige Geest. Dat is niet zomaar vage symboliek, de Geest helpt ons om steentjes bij te dragen aan het Koninkrijk van God.
Als kleine jongen vond ik het kerstfeest het absolute hoogtepunt. ’s Avonds in het donker door de kou en met een bonkend hart naar de kerk, waar de geur van kaarsen voor een magische, sprookjesachtige sfeer zorgde. De nacht was niet stil, maar wel heilig. Je hoorde als het ware de engelen zingen. Ik kroop dicht tegen mijn vader aan, want hij was warm en veilig. De geboorte van het Kindeke werd groots gevierd.
Met Pasen had ik een vergelijkbare ervaring. Vaak was het lenteachtig weer, de natuur stond in bloei, de takken liepen uit, de geur van gras beloofde nieuw leven na een doodse wintertijd. De natuur onderstreepte wat we met Pasen geloofden: de opstanding uit de dood. De engelen die bij het graf zaten, zeiden tegen Maria: “Waarom zoek je de levende bij de doden?”
De Geest bepaalt hoe je tegen het leven aankijkt, het is de handtekening onder je doen en laten
Maar het pinksterfeest was voor mij als kind niet te begrijpen. De uitstorting van de Heilige Geest, die tongen van vuur, dat geluid van een zware storm… Daar kon ik geen chocola van maken! Een vaag feest dat (in tegenstelling tot Kerstmis en Pasen) niet tot mijn verbeelding sprak.
Nu ik eindelijk ouder ben, dringt de betekenis van Pinksteren pas goed tot me door. De omvang van het feest is langzaam ingedaald.
Als je de geest krijgt, raak je enthousiast over iets (of iemand). Als je de geest geeft, val je uit de tijd, dan ben je er geweest. Ik zal dat niet langer vaag noemen. Handelen in de geest van; dan treed je in het spoor van… dan wordt datgene (vooral: diegene) jouw oriëntatiepunt, jouw kompas. Het bepaalt hoe je tegen het leven aankijkt, het is de handtekening onder je doen en laten.
Paus Leo XIV koos doelbewust voor het voetspoor van paus Leo XIII (1878-1903). In zijn geest wil hij voortgaan en voorgaan. Hij ziet parallellen tussen het wereldbeeld van toen en nu. De tijdgeest van 2025 wordt ook mede bepaald door grote maatschappelijke ongelijkheid, door dominante wereldleiders, door niets en niemand ontziende oorlogen, door angst… Net als paus Leo XIII wil paus Leo XIV het vreedzame, liefdevolle gezicht van de Kerk laten zien.
Zijn eerste woorden draaiden om vrede. Daarmee trad hij in de geest van Jezus, die na zijn opstanding ook “vrede” als eerste woord koos! Niet voor niets heeft Paus Leo XIV benadrukt dat hij de hervormingen die paus Franciscus in gang heeft gezet hart en ziel wil geven. Hij volgt het spoor van zijn voorganger. Zo krijg je een beeld van de geest en wat die geest inhoudt. En dan voel je meteen het kardinale verschil tussen de ‘geest van Trump’ en de ‘geest van paus Leo XIV’.
Over welke geest praten we eigenlijk als het over Pinksteren gaat? De Heilige Geest! De Geest die boven het dak van mijn denken gaat. Binnen de christelijke traditie is Jezus van Nazareth ons kompas. En in kompas hoor je het woord compassie. In dit geval een uitstekend gekozen betekenis.
De Geest is onmisbaar - ik kan het niet alleen!
Jezus liet zich in woord en daad kennen door het helpen van de kwetsbaren, de zieken, de ongeziene mens, de niet gehoorde mens. Lammen en blinden (niet alleen letterlijk, juist ook figuurlijk) heeft hij genezen. De ogen geopend en geestkracht gegeven. Hij werd gevoed, gedragen en getroost door de Heilige Geest. Door God zelf…
Bij de grote feesten waren steeds engelen aanwezig. Het engelenkoor in het veld van Efrata die de blijde boodschap verkondigden: Hij is geboren. Op het paasfeest ook weer engelen met levensgroot nieuws: Hij is opgestaan! Bij Hemelvaart alweer engelen: Hij komt terug!
Alleen bij het pinksterfeest is er – expres – geen engel te bekennen. Nu moet het van mensen komen, liefst met het karakter, de mentaliteit en het geduld van engelen. Wij zijn zelf aan de beurt om het goede nieuws te vertellen en waar te maken. Mensen de ogen openen, geestkracht delen en helpende handen uitsteken. Opkomen voor en werken aan recht, vrede en liefde. Heel vroom gezegd: God wil jou en mij gebruiken om steentjes bij te dragen aan zijn Koninkrijk.
En daar kan ik die Geest goed bij gebruiken. In mijn geval is die onmisbaar; want alleen, op eigen kracht, lukt me dat niet. Het lukt me niet om 24/7 geduldig, barmhartig, genadig, laat staan lief te zijn voor mijn naasten. Ik heb ook niet altijd de taal paraat om een ander in vuur en vlam te zetten… Ik kan het niet alleen!
Pinksteren herinnert mij telkens weer aan dat mooi liedje uit 1963 van Gerry and the Pacemakers: You’ll never walk alone. De titel alleen al doet mij geloven dat ik dus nergens alleen voor sta. Dat ik 24/7 (be-)geleid word door de Geest van God… En ik ben niet de enige!
In de Handelingen van de Apostelen in het Nieuwe Testament wordt de komst van de Heilige Geest minutieus beschreven. De schrijver laat er geen misverstand over bestaan dat de Geest voor iedereen wil werken. Wereldwijd. Overal op aarde! Hij gebruikt opvallend vaak woorden als allen, alles, heel, elk en ieder.
Niemand wordt uitgesloten en daar word je blij van. En er worden geen voorwaarden gesteld. Het hele huis, elk van hen, allen vervuld, elk volk, alle talen, voor allen die ver zijn!
Het kan nauwelijks duidelijker: voor elk mensenkind overal op aarde is de Heilige Geest vrij beschikbaar en bereid! In het gisteren, het nu en in de toekomst.
 | Lees meer!Dit artikel is afkomstig uit Katholiek Nieuwsblad van deze week. |
