Vandaag wordt in Poznań de Poolse priester Stanisław Streich zalig verklaard – een pastoor die in 1938 tijdens de Mis werd vermoord vanwege zijn geloof. Zijn leven en dood vormen een verhaal van toewijding, opoffering en verborgen verering onder decennialange onderdrukking.
Kardinaal Marcello Semeraro, prefect van het Dicasterie voor de Heiligverklaringen, leidt vandaag – 24 mei – de ceremonie in Poznań. Hij erkent daarbij pater Streich als martelaar, gedood in odium fidei – “uit haat tegen het geloof”.
Streich werd geboren in 1902. Hij studeerde klassieke filologie en stond bekend om zijn intellectuele nieuwsgierigheid en zachtaardige karakter. Toch bracht zijn roeping hem niet naar de academische wereld, maar naar Luboń, een ruig industrieel dorp nabij Poznań.
 | Lees ookBijvoorbeeld | Pools kruis |
Daar bouwde hij eigenhandig een kerk, en daar gaf hij ook zijn leven. In 1925 werd hij tot priester gewijd, in een Polen dat net na 120 jaar van delingen opnieuw zijn onafhankelijkheid had herwonnen.
Op 27 februari 1938 werd Streich tijdens een zondagse Mis voor kinderen neergeschoten door een radicale communist, precies op het moment van de eucharistische consecratie.
De moord schokte het hele land. Zijn begrafenis trok ongeveer 20.000 rouwenden, wat de diepe indruk weerspiegelde die hij op zijn gemeenschap had gemaakt.
“Streich was geen beroemdheid onder de geestelijken”, zegt Wojciech Mueller, de postulator van zijn heiligverklaringsproces. “Hij was een bouwer, iemand die mensen samenbracht.” Hij werkte met fabrieksarbeiders, armen en werklozen. “Hij bouwde niet alleen een kerk, maar ook een gemeenschap.”
Veel mensen dragen maskers – politici, influencers, zelfs publieke figuren binnen de Kerk – maar Streich was echt
“Hij was bijzonder gevoelig voor menselijk leed – armoede, werkloosheid, honger”, vervolgt Mueller. “Hij organiseerde pastoraal werk op een eenvoudige, toegankelijke manier en wist mensen te verenigen ondanks sociale verschillen.”
“Decennialang werd het verhaal van Stanisław Streich in Luboń in het geheim doorverteld”, legt Maciej Szczepaniak uit, woordvoerder van het aartsbisdom Poznań. Hij wijst erop dat Streich werd vermoord door een communistische activist, nog voordat Polen de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog en de daaropvolgende communistische overheersing tot 1989 meemaakte. Ondanks vijftig jaar communistische repressie bleef de ondergrondse verering van Streich “zeer levendig”, aldus Szczepaniak.
“De nazi-invasie, die enkele maanden na zijn dood plaatsvond, gevolgd door de communistische onderdrukking, maakte elke publieke herdenking onmogelijk”, voegt hij eraan toe.
“Er heerste lange tijd een stilte rond zijn martelaarschap”, zegt Mueller. “Maar na de val van het IJzeren Gordijn in 1989 werd die stilte doorbroken. Mensen begonnen te spreken. Families haalden verborgen foto’s, brieven en mondelinge getuigenissen tevoorschijn. De parochie in Luboń werd het kloppend hart van de herdenking.”
Szczepaniak bevestigt: “Die herinnering werd het vertrekpunt voor het zaligverklaringsproces.”
De officiële procedure begon met de diocesane fase in 2017. Maar al eerder was belangrijk bewijs verzameld, waaronder getuigenissen van vijf nog levende ooggetuigen. “Tegen de tijd dat de diocesane fase in 2019 werd afgerond, waren er meer dan 3.500 pagina’s aan documentatie verzameld en 31 getuigen officieel gehoord.”
In mei 2024 bevestigde het Vaticaan dat Streich als martelaar was gestorven, in odium fidei – “uit haat tegen het geloof”. Daarmee werd de weg vrijgemaakt voor zijn zaligverklaring vandaag.
“Streich bezat een natuurlijk vermogen om verdeelde gemeenschappen te verzoenen”, zegt Mueller. “Dat is een gave waar vandaag grote behoefte aan is.”
Szczepaniak benadrukt dat de erfenis van Streich niet alleen draait om opoffering, maar ook om oprechtheid. “Vandaag de dag dragen veel mensen maskers – politici, influencers, zelfs publieke figuren binnen de Kerk”, zegt hij. “Streich was echt. Hij gaf zijn leven omdat hij om mensen gaf.”
“Vandaag hebben we mensen met moed nodig”, besluit Szczepaniak. “Paus Leo XIV waarschuwt ons voor een oorlog van woorden, beelden en ideologieën. De zalige Stanisław Streich zal ons, denk ik, leren om mededogen te tonen en moedig te zijn in het doen van wat juist is.”
