Wat kunnen films toch waardevol zijn om het verleden niet te vergeten. The teacher who promised the sea is zo’n film. Deze is gebaseerd op een waargebeurd verhaal uit het Spanje van 1935, aan de vooravond van de Spaanse Burgeroorlog.
De vrolijke, progressieve schoolmeester Antonio wordt aangesteld als (enige) leraar aan het kleine schooltje van een verscholen dorpje in de provincie Burgos. Daar waar het onderwijs altijd strikt en traditioneel was, waait er onder Antonio een frisse wind.
Hij leert de kinderen lezen en schrijven, maar vraagt ook naar hun angsten, dromen en verlangens. Hij sleept een drukpers de klas in, zodat de kinderen hun eigen boekjes kunnen schrijven en drukken. Wanneer ze een boekje met de ontroerende titel De zee – door kinderen die er nog nooit zijn geweest maken, belooft hij hen op een dag mee naar zee te nemen.
Natuurlijk zijn alle kinderen al snel dol op Antonio. De omringende volwassenen beduidend minder. De pastoor is boos omdat de atheïstische Antonio (“Het is hier een school, geen kerk”) het kruis van de muur heeft gehaald. Het leger ziet hem als een ‘rooie’ en daarmee als een vijand van Spanje. Dat het onder het oog van zijn geliefde leerlingen slecht afloopt met Antonio zal niemand verrassen.
Behalve een ontroerend verhaal is The teacher who promised the sea een belangrijke film, zeker in Spanje
Dit waargebeurde verhaal over het leven van Antoni Benaiges (1903-1936) wordt in deze film verweven met een fictieve lijn in het heden. De jonge vrouw Ariadna wil haar opa helpen om zijn vader te vinden, die ten tijde van de burgeroorlog spoorloos is verdwenen. In Burgos zijn nieuwe massagraven blootgelegd en Ariadna gaat poolshoogte nemen. Ze hoort over het verhaal van Antonio. Een aantal te vroeg afgebroken levenslijnen blijken elkaar te kruisen.
Behalve een ontroerend verhaal is The teacher who promised the sea een belangrijke film, zeker in Spanje. De bezoekersaantallen waren enorm hoog. Niet gek, want de nog altijd vele vermiste personen uit de genoemde periode zorgen tot op de dag van vandaag voor verdriet en verdeling in het land.
De resten van ‘pas’ 12.000 mensen zijn gevonden. Daar waar sommigen blijven zoeken, willen anderen het verleden laten rusten. Als vaker bij dit soort films maakt het einde de meeste indruk: de klassenfoto van de ‘echte’ Antonio met zijn leerlingen komt in beeld, evenals de befaamde drukpers. Een monument voor Antonio.
Film: The teacher who promised the sea (2023), Spanje, 105 min. Regie: Patricia Font, met o.a. Enric Auquer en Laia Costa.
