Een bomvolle Sint-Pieter, 25.000 gloeilampen, rozenkransen aan het plafond, een processie van een uur en een ceremonie van zes uur. Voor de heiligverklaring van Thérèse van Lisieux werden honderd jaar geleden werkelijk alle registers opengetrokken.
De verslagen over die heiligverklaring op 17 mei 1925 zijn fascinerend om te lezen. Een enorme menigte mensen kwam erop af: bijna 60.000 mensen zaten in de Sint-Pietersbasiliek waar de plechtigheid plaatsvond en nog eens 200.000 stonden op het Sint-Pietersplein.
Vertegenwoordigers van Europese koningshuizen, hoge ambtenaren en staatslieden waren erbij aanwezig. De vier op dat moment nog levende zussen van Thérèse ontbraken echter. Ze waren wel uitgenodigd, maar kozen ervoor om hun klooster niet te verlaten.
De altaren, pilaren en het plafond waren versierd met rozenkransen en vijfentwintigduizend elektrische gloeilampen verlichtten de Sint-Pieter. Voor het eerst waren er luidsprekers in de basiliek geïnstalleerd, zodat iedereen de paus goed kon horen.
De plechtigheid begon met een processie waarin niet alleen 23 kardinalen en 250 bisschoppen meeliepen, maar ook een groot aantal abten en andere vertegenwoordigers van de religieuze ordes van de Kerk, tal van priesters en missionarissen.
Daarna kwam het vaandel van de heiligverklaring, waarop de nieuwe heilige in haar habijt rozen uitstrooit. Als laatste kwam paus Pius XI de basiliek binnen. Gekroond met de drievoudige tiara en gezeten op een troon werd hij binnengedragen terwijl hij met immense waaiers werd toegewuifd. Iedereen brak in applaus uit. Alleen al de processie duurde een heel uur; de ceremonie zes uur.
Maar het meest memorabele aan de heiligverklaring van Thérèse was misschien wel een moment later die avond. Een eeuwenoud gebruik dat terzijde was geschoven, werd nieuw leven ingeblazen: de buitengevel van de Sint-Pieter werd verlicht door duizenden lantaarns en fakkels. Het moet werkelijk een glorieus gezicht zijn geweest.
Voordat de spanningen tussen het Vaticaan en de nieuwe gevormde natie Italië in 1870 uitbarstten, werd de buitenkant van de basiliek regelmatig verlicht voor speciale gelegenheden zoals pauselijke inauguraties, sommige heiligverklaringen en jaarlijks voor Kerstmis en het hoogfeest van Petrus en Paulus op 29 juni.
Volgens tal van verslagen, inclusief een van de Duitse dichter Goethe uit 1780, was het effect adembenemend. Voor dit lichtspektakel waren 360 mannen nodig, sanpietrini genaamd, die aan touwen hingen of van de koepel naar beneden klommen om ze te installeren en te ontsteken.
In 1925 waren de meeste sanpietrini overleden – of simpelweg te oud om nog aan touwen te bungelen. Weinig mensen herinnerden zich nog hoe dit spektakel ooit tot stand werd gebracht, maar op de een of andere manier kregen ze het voor elkaar voor de heiligverklaring van Thérèse van Lisieux. Bijna een miljoen mensen waren ervan getuige.
Tradities ontstaan en verdwijnen soms ook weer. De laatste keer dat de Sint-Pieter op een dergelijke manier werd aangelicht, was in 1937. De installatie van nieuwe buitenverlichting van de Sint-Pieter dit jaar maakt het nog minder waarschijnlijk dat we ooit nog lantaarns en fakkels op de gevel van de basiliek zullen zien. Maar zeg nooit nooit. (Vert./bew. Susanne Kurstjens)
