Paus Leo XIV zal naar verwachting zijn intrek nemen in de officiële pauselijke residentie: het appartement op de bovenste verdieping van het Apostolisch Paleis. Daarmee wijkt hij af van de woonkeuze die paus Franciscus twaalf jaar geleden maakte.
Het pauselijke appartement – een reeks vertrekken rondom de Sixtus V-binnenplaats in Vaticaanstad – was meer dan een eeuw lang de traditionele verblijfplaats van pausen. Paus Franciscus koos er echter voor om te wonen in het gastenverblijf van het Vaticaan, Casa Santa Marta.
In een interview uit 2013 legde Franciscus zijn keuze uit als “een behoefte om mijn leven met anderen te leven”. De inmiddels overleden paus beschreef het pauselijk appartement als “oud, smaakvol ingericht en groot, maar niet luxueus”.
De woonkeuze van Franciscus werd vaak gezien als een teken van zijn eenvoud en afwijzing van pauselijke pracht en praal. Toch noemde de Amerikaanse jezuïet James Martin de verwachte verhuizing van Leo naar het pauselijk appartement een verstandige beslissing.
Since I’ve already been asked this several times today, I think it’s perfectly understandable that Pope Leo would want to move back into the Apostolic Palace. As much as I loved and admired Pope Francis, I myself wouldn’t want to live in Casa Santa Marta, a guest house, for years…
— James Martin, SJ (@JamesMartinSJ) May 13, 2025
Volgens Martin is het begrijpelijk dat Leo ervoor kiest terug te keren naar het Apostolisch Paleis, gezien de drukte en beperkte privacy van het gastenverblijf in vergelijking met het privékarakter van het pauselijk appartement.
“Leo’s verhuizing moet niet worden gezien als een kritiek op paus Franciscus (die hij herhaaldelijk heeft geprezen en wiens nalatenschap hij formeel heeft verklaard te willen voortzetten), noch als een teken dat hij niet ‘eenvoudig’ leeft”, schreef de auteur op X.
Paus Franciscus woonde op de tweede verdieping van het gastenverblijf, in een kamer met een zitruimte, maar begaf zich regelmatig naar het Apostolisch Paleis voor audiënties en vergaderingen. Tegen het einde van zijn pontificaat ontving hij ook bezoekers in diverse vergaderruimten van het gastenverblijf.
Volgens bezoekers bracht het gastenverblijf Santa Marta aanzienlijke veiligheidsuitdagingen met zich mee. Toen de paus het gebouw in 2013 tot zijn officiële residentie maakte, werd een deel van de tweede verdieping om veiligheidsredenen afgesloten voor andere gasten.
Het pauselijk appartement omvat onder meer een kapel, slaapkamer en badkamer, studeerkamer, kantoor voor de pauselijke secretaris, een woonkamer, eetkamer, keuken en een bibliotheek voor vergaderingen. Sinds het pontificaat van Johannes Paulus II, dat eindigde met zijn ziekte, is het appartement bovendien uitgerust met een medische ruimte die later werd uitgebreid met tandheelkundige apparatuur. Ook zijn er een daktuin en verblijven voor huishoudelijk personeel.
Het Apostolisch Paleis is een groot gebouw, gelegen net ten noordoosten van de Sint-Pietersbasiliek, binnen de muren van Vaticaanstad. Een van de hoeken van het gebouw kijkt uit op het Sint-Pietersplein.
Naast het pauselijk appartement herbergt het Apostolisch Paleis – dat soms ook het Paleis van Sixtus V wordt genoemd, naar de paus die het grotendeels liet bouwen – diverse Vaticaanse kantoren, de Vaticaanse bibliotheek en enkele ruimtes die tegenwoordig deel uitmaken van de Vaticaanse Musea.
Meerdere ramen van het pauselijk appartement kijken uit op het Sint-Pietersplein, waaronder het raam waar recente pausen, ook paus Franciscus, wekelijks verschenen op zondagen en hoogfeesten om het Angelus of Regina Caeli te bidden en een korte overweging te geven. Op 11 mei zong paus Leo voor het eerst het Regina Caeli vanaf de centrale loggia van de Sint-Pietersbasiliek.
Zoals gebruikelijk zal het pauselijk appartement waarschijnlijk eerst moeten worden gerenoveerd en aangepast voordat paus Leo er daadwerkelijk gaat wonen. Tot die tijd verblijft hij nog in het appartement dat hij al gebruikte toen hij prefect was van het Dicasterie voor Bisschoppen. Dat ligt in het Palazzo Sant’Uffizio, hetzelfde gebouw waar ook de kantoren van het Dicasterie voor de Geloofsleer zitten.
