<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Archief

Belastingdienst wint tegen Katholiek Nieuwsblad. Gevolgen voor andere ANBI’s groot

KN Redactie 13 juli 2015
image

Vorig jaar had de rechtbank Arnhem nog geoordeeld dat Stichting Katholiek Nieuwsblad en de Arnulfus Stichting, die het Katholiek Nieuwsblad ondersteunt, beide ANBI-waardig zijn. Ondanks die heldere uitspraak van de meervoudige rechtbank ging de Belastingdienst in hoger beroep.

‘Commercieel’

Inmiddels is duidelijk dat het gerechtshof Arnhem het oordeel van de rechtbank onverwacht heeft vernietigd (zie hier de uitspraak). In tegenstelling tot de rechtbank vindt het gerechtshof de Stichting Katholiek Nieuwsblad niet algemeen nuttig. Het neemt hiervoor het Scientology II arrest van 12 december 2014 tot uitgangspunt, dat ging over het jaar 2008. Het hof komt van hieruit tot het oordeel dat de abonnementstarieven van het Katholiek Nieuwsblad “commercieel” zijn, want min of meer in overeenstemming met wat in de markt gebruikelijk is.

Doorwerking

Fiscalisten zijn kritisch over de uitspraak. Prof. Sigrid Hemels, hoogleraar belastingrecht aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, spreekt van een verkeerde toepassing van het recht. Het hof legt volgens haar een verkeerde toets aan om te bepalen of sprake is van een commercieel tarief. De Staatssecretaris van Financiën heeft namelijk in 2012 commerciële tarieven gedefinieerd als tarieven die de integrale kostprijs van de verrichte diensten of de geleverde goederen te boven gaan om een voordeel te behalen.

Nicheblad

De tarieven die andere bladen vragen zijn niet relevant voor de vraag of sprake is van een commercieel tarief. Dat is ook logisch, want een blad met een grote oplage en veel advertenties zoals De Telegraaf zal per definitie een lagere kostprijs per exemplaar hebben en daarmee lagere tarieven kunnen vragen. Een nicheblad als het Katholiek Nieuwsblad komt met dezelfde abonnementsprijs niet uit de kosten en heeft om te kunnen verschijnen additionele steun nodig. Hemels stelt in een interview in het Katholiek Nieuwsblad van 17 juli a.s. dat de uitspraak raakt aan de persvrijheid, de vrijheid van meningsuiting en de pluriformiteit van de pers. Zonder ANBI-status is het immers moeilijk om via giften additionele fondsen te vinden om uit de kosten te komen en het blad te kunnen laten verschijnen.

Culturele sector

Als deze uitspraak blijft staan, vreest prof. Hemels onder andere voor doorwerking naar de culturele sector. Het toegangskaartje voor een musical en een opera kosten immers ook ongeveer evenveel. De integrale kostprijs van een opera is echter vele malen hoger dan dat het kaartje kost: zonder giften of subsidie is het niet mogelijk om een opera te maken, terwijl het vanwege het veel grotere publiek wel mogelijk is om tegen hetzelfde tarief zonder additionele fondsen een musical te maken. De musicalproducent is door het grotere publiek in staat tarieven te rekenen die in de markt gebruikelijk zijn en tevens onder de kostprijs liggen. De operaproducent bereikt een veel kleiner publiek en heeft om diezelfde marktconforme tarieven te kunnen rekenen additionele fondsen nodig, bijvoorbeeld van donateurs de vriendenvereniging van het operagezelschap. De uitspraak lijkt het vragen van marktconforme tarieven die onder de kostprijs liggen onmogelijk te maken met behoud van de ANBI-status.

Boven de kostprijs

De Stichting Katholiek Nieuwsblad vindt de uitspraak van het Hof in haar geval bijzonder verbazingwekkend. De abonnementstarieven liggen ruim onder de kostprijs. Het blad, dat zelfs nooit winst heeft gemaakt, kan alleen uitgegeven worden met de ondersteuning van gulle donateurs. Hoe kan het Hof dan spreken van een commercieel tarief? De uitspraak van het Hof negeert hierbij – en ook prof. Hemels wijst hierop – de schriftelijke uitspraak van de staatssecretaris van financiën op 19 juni 2012 aan de Tweede Kamer – gedaan in het kader van de ANBI-regeling – dat slechts sprake is van een commercieel tarief, wanneer dat boven de kostprijs ligt. Duidelijker kan het niet.

Algemeen nuttig

Het Gerechtshof is er verder aan voorbijgegaan, zo vindt de Stichting Katholiek Nieuwsblad, dat een verliesgevende uitgeverij van bladmuziek volgens een ander arrest van de Hoge Raad wel de ANBI-status kan krijgen. Waarom heeft het Hof dit arrest niet consequent toegepast? Religie, levensbeschouwing en cultuur zijn immers alle drie even “algemeen nuttig”. De Belastingdienst mag hierin geen onderscheid maken. Of zullen de inspecteurs ook theaters en concertgebouwen gaan beoordelen of zij prijzen hanteren die min of meer gebruikelijk zijn?

Verdere stappen

Het bestuur wil nogmaals benadrukken dat het Katholiek Nieuwsblad en zijn inhoud volledig ten dienste staan aan het Evangelie en de leer van de katholieke Kerk. Het wil berichten over de Blijde Boodschap, wijzend naar Gods Koninkrijk en gericht op de doorwerking van het Evangelie in de samenleving in al haar facetten.

Het bestuur van Stichting Katholiek Nieuwsblad beraadt zich nog op verdere stappen.