fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Archief

Churchill: een man kan het verschil maken

KN Redactie 13 mei 2015
image

Dit was het moment waarop Churchill wereldgeschiedenis schreef: hij overtuigde de politiek van de noodzaak om het gevecht aan te gaan, hoe kansloos dat er ook uitzag. Hij overtuigde de socialisten meer dan zijn eigen conservatieve partij, die een diep wantrouwen tegen hem koesterde. Toegegeven: Churchill had als partijman een ongelofelijk trouweloosheid aan de dag gelegd. Bovendien was hij een sociale liberaal-conservatief, die zorgde voor vele verbeteringen voor de gewone Engelsman. Dat werd niet door iedereen gewaardeerd.

Boris Johnson, de flamboyante burgemeester van Londen, heeft een spraakmakend boek over zijn beroemde partijgenoot geschreven. Zelfs zijn tegenstanders moeten toegeven dat het een verdraaid leuk boek is. Zoals de ondertitel duidelijk maakt, is het centrale punt van Johnsons dat één man het verschil kan maken. Of vrouw, haast ik mij er zeurderig-politiek correct aan toe te voegen, maar dat is precies wat Johnson ook steeds doet. Een zwak punt: je gaat iemand als Churchill toch niet verdedigen omdat hij "een mannelijk chauvinist" was? Hoe veelzijdig ook, als ijzervreter kon hij moeilijk ook nog een metroman zijn. Als hij Gandhi uitscheldt voor 'naakte fakir' is dat alleen maar grappig. Churchill was veel te intelligent om serieus racist te zijn. Hij was wel voor eugenetica, maar dat was toen wijdverbreid.

Johnson is ervan overtuigd dat Churchill een regelrecht genie was en wie dit boek leest, zal hem daarin gelijk geven. Churchill had een superbrein én een reusachtige wilskracht, om zijn vroeg overleden, politiek mislukte vader (die bovendien een liefdeloze naarling was, als we Johnson mogen geloven) na diens dood nog tevreden te stellen. Aan het eind van Churchills leven zou zijn vader als geest nog eens voor hem verschijnen, nog onbewust van wat zijn zoon inmiddels gepresteerd had. Het blijft onduidelijk in hoeverre deze huiveringwekkende 'droom' echt gebeurd is of slechts een middel was om een vadercomplex te verwerken.

Een onderhoudender boek voor dit bevrijdingsjubileumjaar dan deze biografie van Churchill vol gevatheid en gezond verstand, kan ik me moeilijk voorstellen. Met een knipoog naar wat Plato over Socrates schreef, besluit de classicus Johnson dat "er voor hem noch na hem iemand is geweest die ook maar in de verste verte op Churchill leek".

Boris Johnson, De Churchillfactor. Hoe één man geschiedenis schreef. Uitg. Spectrum, 428 pp., pb., € 24,99, ISBN 978 90 00 34354 6.