fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Archief

Een goede vader

KN Redactie 5 februari 2015
image

Beste broeders en zusters, goedemorgen!

Vandaag zou ik verder willen gaan met het tweede deel van onze overweging over de vaderfiguur in het gezin. De vorige keer heb ik gesproken over het gevaar van de 'afwezige' vaders, vandaag wil ik vooral het positieve aspect bekijken.

Sint-Jozef
Ook Sint-Jozef werd verleid om Maria te verlaten, toen hij begreep dat zij zwanger was; maar de engel van de Heer kwam tussenbeide en openbaarde hem Gods plan en zijn opdracht als voedstervader; en Jozef, als rechtvaardige "nam zijn vrouw bij zich" (Mt. 1,24) en werd de vader van het gezin van Nazareth.

De waarde van zijn rol
Elk gezin heeft een vader nodig. Vandaag staan we stil bij de waarde van zijn rol, en dan zou ik willen beginnen met die uitdrukking die we aantreffen in het Boek der Spreuken, woorden die een vader spreekt tot zijn eigen zoon, als volgt: "Mijn zoon, als je hart wijs is, dan is ook mijn hart blij, en mijn nieren jubelen als je lippen de juiste dingen spreken" (Spr. 23,15 - 16). Beter kunnen de trots en de ontroering van een vader die herkent, dat hij aan zijn zoon heeft doorgegeven wat werkelijk telt in het leven, dat wil zeggen een wijs hart, niet worden uitgedrukt.

Een bezonnen vader
Deze vader zegt niet: "Ik bent trots op je want je bent helemaal zoals ik, omdat je de dingen die ik zeg en die ik doe, ook zegt en doet." Nee, hij zegt iets veel belangrijkers, dat we als volgt kunnen interpreteren: "Ik zal gelukkig zijn elke keer dat ik je zie handelen met wijsheid, en ik zal geroerd zijn elke keer dat ik je de juiste dingen hoor zeggen. Dat is het dus wat ik je heb willen nalaten, dat het iets van jezelf zou worden: de houding om te voelen en te handelen, te spreken en te oordelen in wijsheid en gerechtigheid. En opdat je zo zou worden, heb ik je dingen geleerd die je niet wist, heb ik je fouten hersteld die je niet zag. Ik heb je een diepe en tegelijkertijd verborgen affectie bijgebracht, die je misschien niet volledig hebt herkend toen je nog jong en onzeker was. Ik heb je een getuigenis gegeven van gestrengheid en vastberadenheid dat je wellicht niet hebt begrepen, toen je alleen medegevoel en bescherming had willen krijgen. Ik heb me allereerst zelf op de proef moeten stellen wat betreft de wijsheid van het hart, en moeten waken voor de excessen van gevoel en wrok, bij het dragen van de last van het onvermijdelijke onbegrip en van het vinden van de juiste woorden om begrepen te worden. Nu – vervolgt de vader – nu ik zie dat jij zo probeert te handelen met je eigen kinderen, en met iedereen, ben ik ontroerd. Ik ben blij dat ik je vader ben." En dat is dus wat een wijze vader zegt, een bezonnen vader.

Nabijheid, zachtheid en vastberadenheid
Een vader weet heel goed hoeveel het hem kost om deze erfenis door te geven: hoeveel nabijheid, hoeveel zachtheid en hoeveel vastberadenheid. Maar wat een troost en wat een beloning krijgt hij als zijn kinderen deze erfenis eer aandoen! Dat is een vreugde die elke vermoeidheid compenseert, die elk onbegrip overstijgt en alle wonden heelt.

Aanwezig zijn
Een eerste vereiste is dus werkelijk dat de vader aanwezig is in het gezin. Dat hij zijn vrouw nabij is om alles met haar te delen, vreugde en verdriet, vermoeidheid en hoop. En dat hij zijn kinderen nabij is wanneer zij opgroeien, wanneer zij spelen en wanneer zij bezig zijn, wanneer zij zorgeloos zijn en wanneer zij angstig zijn, wanneer zij spreken en wanneer ze zwijgzaam zijn, wanneer zij risico's nemen en wanneer zij bang zijn, wanneer ze misstappen zetten en wanneer zij de weg weer terugvinden; een vader moet altijd aanwezig zijn. 'Aanwezig' zijn is echter niet hetzelfde als controleren! Want de vaders die te veel controle uitoefenen, overheersen hun kinderen en geven ze geen kans te groeien.

Geduldig zijn
Het Evangelie spreekt over de voorbeeldfunctie van de Vader in de hemel – Hij alleen, zegt Jezus, kan werkelijk "Goede Vader" worden genoemd (zie Mc. 10,18). We kennen allemaal de uitzonderlijke parabel van de Verloren Zoon, of beter van de Barmhartige Vader, in het evangelie van Lucas, hoofdstuk 15 (zie 15,11-32). Wat een waardigheid en wat een tederheid gaat er uit van dat wachten van die vader die bij de huisdeur op zijn zoon staat te wachten, totdat zijn zoon terugkeert! Vaders moeten geduldig zijn. Zo vaak kunnen zij helemaal niets anders doen dan afwachten; bidden en afwachten met geduld, zachtheid, ruimhartigheid en barmhartigheid.

Corrigeren zonder demoraliseren
Een goede vader weet te wachten en te vergeven, vanuit het diepst van zijn hart. Natuurlijk, hij weet ook te corrigeren met vastberadenheid: een goede vader is niet zwak, toegeeflijk en sentimenteel. De vader die kan corrigeren zonder te demoraliseren is dezelfde die kan beschermen zonder te sparen. Ooit heb ik in een bijeenkomst over het huwelijk een vader horen zeggen: "Ik moet soms mijn kinderen wel een beetje klappen geven ... maar nooit in het gezicht om ze niet te demoraliseren." Wat mooi! Hij heeft gevoel voor waardigheid. Hij moet straffen, maar hij doet het op de juiste wijze en gaat verder.

Een vader die op hen wacht
Als er dus iemand ten diepste het gebed Onzevader, dat Jezus ons geleerd heeft, kan uitleggen, dan is dat degene die het vaderschap persoonlijk beleeft. Zonder de genade die komt van de Vader die in de hemel is, verliezen de vaders de moed, en geven zij het op. Maar de kinderen hebben een vader nodig die op hen wacht als zij terugkeren van hun mislukkingen. Zij zullen alles doen om het niet toe te geven, om het niet te laten zien, maar zij hebben hem nodig; en als zij hem niet vinden, opent dat wonden in hen die niet gemakkelijk genezen.

Beschermers en middelaars
Onze moeder, de Heilige Kerk, zet zich er voor in om met al haar krachten de goede en liefdevolle aanwezigheid van de vaders in de gezinnen te ondersteunen, want zij zijn de onvervangbare beschermers en middelaars van het geloof in de goedheid, in de rechtvaardigheid en in Gods bescherming, net zoals Sint-Jozef.

Lees hier de eerste catechese van paus Franciscus over het vaderschap.