fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Archief

Het gebed ‘voor de bekering van de Joden’ herzien?

KN Redactie 3 december 2015
image

Nadat het gebeden is (Oremus. Flectamus genua. Levate, ‘Laten we bidden. Laten we knielen. Sta op’) bidt de priester “dat, wanneer de volheid van de volken uw Kerk binnengaat, heel Israël gered moge worden”.

Herziening

De bisschoppen van Engeland en Wales hebben een resolutie aangenomen waarin ze paus Franciscus verzoeken dit gebed te herzien. Ze roepen daarbij het conciliedocument Nostra Aetate aan, dat dit jaar een halve eeuw oud is.

Nostra Aetate

Laten we hier even terzijde of, zoals de Franse historicus Alain Besançon suggereert – maar dan vooral in verband met de islam – het niet eerder Nostra Aetate zelf is dat bijgesteld moet worden, maar de wens van de Britse bisschoppen staat niet op zichzelf.

Omstreden gebed

Eerder dit jaar kwam ook al vanuit de Duitse (!) Kerk dit geluid. Het gaat hierbij dus niet om het oude gebed van vóór 1962 voor ‘de trouweloze Joden’. Dat kan na Auschwitz echt niet meer, en is afgeschaft. Toen paus Benedictus XVI met het motu proprio Summorum Pontificum (2007) echter het burgerrecht van de oude liturgie in de Kerk herstelde, keerde ook het omstreden gebed terug. Om dit te herstellen, zorgde dezelfde paus in 2008 voor de bovengenoemde versie.

Waarheidsaanspraak

Dat de Joden op een dag Jezus Christus ook – of zelfs op de eerste plaats – als hun Verlosser mogen erkennen, is een bede die logisch voortvloeit uit het christendom en uit de manier waarop het is ontstaan. Het hangt direct samen met de waarheidsaanspraak van ons geloof.

Theologische controverse

Natuurlijk zit achter het Goede Vrijdaggebed een pijnlijke geschiedenis van gedwongen bekeringen en ander geweld tegen Joden, waarvan we ons bewust moeten blijven. Maar je kunt daarom toch niet de theologische controverse verdoezelen die Kerk en Jodendom gescheiden houdt? Het verschil tussen christen en Jood wordt nu eenmaal duidelijk in hun verschillende antwoord op de vraag: wie is Jezus?

Benedictus en Paulus

De ex-anglicaanse en nu katholieke Britse priester John Hunwicke maakt er zich op zijn blog boos over. Hij suggereert dat het een actie zou kunnen zijn om de paus-emeritus en diens onderricht te beschadigen. Benedictus stelde het gebed namelijk persoonlijk samen, zich baserend op het onderricht van Sint-Paulus (Romeinen 11,25 – 26, “nog niet weggecensureerd in de nieuwe ordo”, voegt Hunwicke er humoristisch aan toe). De Britse priester daagt de critici uit aan te tonen op welke punten het door Benedictus geredigeerde gebed Nostra Aetate weerspreekt. En op welke punten dus ook Paulus.