<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Archief

Verwondingen in het hart van het gezin

KN Redactie 29 juni 2015
image

Beste broeders en zusters, goedemorgen!

Tijdens de laatste catecheses hebben we gesproken over het gezin dat de breekbaarheid van de menselijke conditie beleeft, de armoede, de ziekte, de dood. Vandaag reflecteren we echter op de verwondingen die juist in het hart van het gezinsleven opengaan. Ofwel wanneer we elkaar, in het gezin zelf, pijn doen. Het allerergste!

Diepe wonden

We weten goed dat er in geen enkele familiegeschiedenis momenten ontbreken waarop de intimiteit van de beste emoties gekrenkt wordt door het gedrag van diens leden. Woorden en daden (en nalatigheid!) die in plaats van liefde uit te drukken, liefde wegnemen of, erger nog, vernederen. Wanneer deze verwondingen, die nog verholpen kunnen worden, worden genegeerd, verergeren ze: ze veranderen in arrogantie, vijandigheid, afkeer. En op dat punt kunnen het diepe wonden worden, die man en vrouw scheiden en ertoe leiden dat ze elders begrip, ondersteuning en troost zoeken. Maar vaak denken die ‘ondersteuningen’ niet aan het welzijn van het gezin! Het uithollen van de echtelijke liefde verspreidt wrok in relaties. En vaak slaat de ‘ontbinding’ over op de kinderen.

De verwondingen van de ziel

Kijk, de kinderen. Ik wil graag even stil blijven staan bij dit punt. Ondanks onze ogenschijnlijk geëvolueerde gevoeligheid en al onze geraffineerde psychologische analyses vraag ik me af we niet ook verdoofd zijn voor de verwondingen aan de ziel van kinderen. Hoe meer we proberen te compenseren met cadeaus en snoep, hoe meer we het gevoel verliezen voor de verwondingen – pijnlijker en dieper – van de ziel. We hebben het vaak over gedragsproblemen, over de geestelijke gezondheid, over het welzijn van het kind, over de angst van ouders en van kinderen… Maar weten we nog wat een verwonding van de ziel is? Voelen we het gewicht van de berg die de ziel van een kind overweldigt, in de gezinnen waarin men zich verkeerd gedraagt en waarin men elkaar pijn doet, tot op het punt van het verbreken van de band van de echtelijke trouw? Welke gewicht heeft bij onze keuzes – verkeerde keuzes bijvoorbeeld – welk gewicht heeft de ziel van de kinderen? Wanneer de volwassenen de weg kwijtraken, wanneer iedereen alleen aan zichzelf denkt, wanneer vader en moeder elkaar pijn doen, lijdt de ziel van de kinderen erg, die ervaart een gevoel van ontreddering. En het zijn verwondingen die een stempel drukken op het hele leven.

Invloed op de kinderen

In de gezinnen is alles met elkaar verbonden: wanneer de ziel van het gezin op een bepaald moment gewond raakt, besmet de infectie iedereen. En wanneer een man en een vrouw, die zich ertoe verbonden hebben “een vlees” te zijn en een gezin te vormen, obsessief denken aan de eigen behoefte aan vrijheid en voldoening, ondermijnt die verstoring ten diepste het hart en het leven van de kinderen. Heel vaak verstoppen kinderen zich om in hun eentje te huilen… Dat moeten we goed begrijpen. Man en vrouw zijn een vlees. Maar hun kinderen zijn vlees van hun vlees. Als we denken aan de strengheid waarmee Jezus de volwassenen waarschuwt om de kinderen niet ten val te brengen – we hebben de passage van het Evangelie gehoord – (vgl. Mt 18,6), kunnen we ook beter zijn woord begrijpen over de zware verantwoordelijkheid om de huwelijksband te beschermen die die het begin vormt van het menselijke gezin (vlg. Mt 19,6-9). Wanneer de man en de vrouw een vlees zijn geworden, hebben alle verwondingen en alle nalatigheid van vader en moeder invloed op het levende vlees van de kinderen.

Scheiding soms moreel noodzakelijk

Het is aan de andere kant waar dat er gevallen zijn waarbij de scheiding onvermijdelijk is. Soms kan het zelfs moreel noodzakelijk worden, wanneer het bijvoorbeeld gaat om het onttrekken van de zwakste partner of kleine kinderen aan de ernstigste verwondingen die veroorzaakt worden door arrogantie of door geweld, door vernedering en door uitbuiting, door vervreemding en door onverschilligheid.

Getuigen van trouw

God zij dank, ontbreken degenen niet die, gesteund door het geloof en door de liefde voor de kinderen, getuigen van hun trouw aan een band waarin zij hebben geloofd, hoe zeer het ook onmogelijk lijkt om die weer te doen opleven. Niet alle gescheidenen echter voelen deze roeping. Niet iedereen herkent, in de eenzaamheid, een oproep van de Heer die gericht is aan hen. Om ons heen vinden we verschillende gezinnen in zogenaamde onregelmatige situaties – ik houd niet van dat woord – en we hebben er veel vragen bij. Hoe kunnen we ze helpen? Hoe kunnen we hen steunen? Hoe kunnen we hen steunen opdat de kinderen geen slachtoffer worden van vader of moeder?

Grote barmhartigheid

Laten we de Heer om een groot geloof vragen, om de werkelijkheid te bekijken met de blik van God; en een grote barmhartigheid om mensen te benaderen met zijn genadig hart.