Het geloofsfestival Amen. En nu wil parochies in Nederland en Vlaanderen nieuwe energie geven. De Vlaamse medeorganisator Luk Vanmaercke noemt het “een uniek inspiratie- en ontmoetingsfestival” waar parochies en gelovigen veel van elkaar kunnen leren.
Volgens Vanmaercke kampen zowel Nederlandse als Vlaamse parochies met dezelfde uitdagingen en zorgen. “Overal wordt het kleiner, grijzer en moeilijker om jongeren aan te spreken. In plaats van dat iedereen op zijn eilandje oplossingen zoekt, is het beter elkaar te ontmoeten”, zegt hij over de noodzaak van het festival.
Wanneer hij specifiek naar de Vlaamse Kerk kijkt, constateert hij dat er sprake is van somberheid. “Bij oudere gelovigen hoor je soms: wij zijn de laatste generatie. Dat fatalisme willen we, mede door Amen. En nu doorbreken.” Vanmaercke ziet nieuwe kansen voor de Kerk, die tegelijkertijd nieuwe uitdagingen met zich meebrengen.
“Er is groeiende interesse in religie bij jongeren, maar zij vinden de weg naar parochies nog niet. Parochies kunnen dan denken: je bent niet aantrekkelijk, dus komen er geen nieuwe mensen – of omgekeerd. Dan ontstaat er een vicieuze cirkel.”
Het festival wil concrete inspiratie bieden, bijvoorbeeld door te wijzen op methoden om relevanter, aantrekkelijker en dynamischer te worden als Kerk. “We moeten denken aan creatieve vormen van Kerk-zijn”, aldus Vanmaercke. “Kerken worden bijvoorbeeld anders ingericht of multifunctioneel gebruikt. Dat brengt nieuwe dynamiek.”
Voor hem ligt de kracht vooral in de ontmoeting over grenzen heen. “Je kan gelijkenissen, maar ook verschillen met elkaar delen. Je kan veel van elkaar leren tijdens momenten van uitwisseling.” In Antwerpen krijgt de door Amen. En nu voorgestelde vernieuwing een tastbare plaats.
Pastoor Bart Paepen is gastheer in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, een van de centrale locaties. “Innovatie is niet iets nieuws uitvinden”, zegt hij. “Het is in de traditie gaan staan en je afvragen: wat kan dat vandaag betekenen? De kathedraal zelf is daarvan een voorbeeld: een plek van permanente innovatie sinds 1352.”
Tijdens het festival wordt die lijn doorgetrokken, zegt Paepen, onder meer in een workshop over de digitale Kerk. “Het Vaticaan noemt de digitale wereld een ‘continent’ waar wij naartoe moeten. Via WhatsApp, YouTube, TikTok en Instagram bereiken we tegenwoordig mensen die we anders niet bereiken.”
Het festival, dat tussen 29 en 31 mei plaatsvindt, sluit af met een bijzondere eucharistieviering in de kathedraal. Paepen is nauw betrokken bij de tekst en muziek die voor deze Mis speciaal wordt gecomponeerd. De priester licht een tipje van de sluier op: “De bedoeling is niet te zingen in de Mis, maar de Mis zelf te zingen.
Met deze nieuwe composities willen we traditie en vernieuwing met elkaar verbinden. Dat gaat helemaal volgens het missaal, maar tegelijk in een vorm die mensen vandaag kan raken.”
Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Amen. En nu. Zie amen-en-nu.eu voor meer informatie.
