Loo maakt zich op voor een bijzonder jubileum. Op zondag 16 augustus trekt voor de 300ste keer de jaarlijkse processie door het Gelderse dorp. Voor zover bekend is Loo daarmee, na Huissen, de enige plaats in Nederland waar deze traditie al drie eeuwen onafgebroken plaatsvindt.
De oorsprong van de processie gaat terug tot 1726. Dat deze katholieke traditie kon voortbestaan, hangt samen met de bijzondere geschiedenis van het dorp. Loo maakte, net als Huissen, eeuwenlang deel uit van de hertogdom Kleef en viel daardoor niet onder het gezag van de Republiek der Nederlanden.
Toen openbare katholieke processies elders verboden waren, konden inwoners van Loo hun geloof openlijk blijven belijden. Ook nadat het dorp in 1816 Nederlands grondgebied werd, bleef de processie in ere. De traditie was inmiddels zo stevig verankerd dat zij zowel de twee wereldoorlogen als maatschappelijke veranderingen en, meer recentelijk, de coronapandemie doorstond.
De processie vindt elk jaar plaats op de eerste zondag na het hoogfeest van Maria Tenhemelopneming. Het Mariabeeld dat tijdens de tocht door de straten wordt gedragen, wordt begeleid door misdienaars en meisjes in witte jurken met boeketjes bloemen.
Daarnaast maakt ook de monstrans, met daarin het Allerheiligste, vast onderdeel uit van de stoet: die wordt onder een baldakijn meegedragen, wat de processie formeel tot een sacramentsprocessie maakt. Hoewel de kerk van Loo inmiddels is gesloten, blijft de religieuze betekenis van de processie voor veel inwoners belangrijk. Voor het jubileum is oud-diaken Adri van Zundert gevraagd om na afloop de zegen te geven.
Voorzitter Evelyne van Aalst van de processiecommissie ziet dat de geloofskern behouden is gebleven, al heeft de dag voor veel inwoners inmiddels een bredere betekenis. “De basis is nog altijd religieus, maar we moeten wel met de tijd meegaan”, zegt zij in een interview met De Gelderlander.
Dit jaar wijkt de route iets af van de gebruikelijke. Wegwerkzaamheden en de aanhoudende droogte maken een deel van het normale parcours onbegaanbaar. Bewoners zijn daarover vooraf geïnformeerd.
Ondanks de omvang van het evenement verloopt de voorbereiding relatief eenvoudig. De commissie vergadert slechts enkele keren per jaar, dankzij een beproefd draaiboek en de bereidheid van veel dorpsgenoten om de handen uit de mouwen te steken. Na afloop van de processie begint – ook traditiegetrouw – de dorpskermis.
De organisatie kiest bewust niet voor een groots jubileumfeest. Wel verschijnt een publicatie over drie eeuwen processiegeschiedenis.
Tal van verenigingen leveren een bijdrage aan de optocht. Muziekvereniging Excelsior verzorgt de muzikale begeleiding en verschillende koren verlenen hun medewerking, waaronder een speciaal voor de gelegenheid samengesteld gregoriaans koor.
Voor veel inwoners vormt de processie een belangrijk moment in het jaar. In de aanloop naar de dag worden voortuinen verzorgd, vlaggen uitgehangen en huizen extra netjes gemaakt. Na afloop schuiven veel Looenaren traditiegetrouw aan voor soepvlees met koude schotel. Die betrokkenheid stemt de organisatie hoopvol voor de toekomst.
Hoewel niemand kan voorspellen hoe de situatie er over vijftig jaar uitziet, ziet de processiecommissie dat ook jongere generaties zich blijven inzetten voor het behoud van de traditie. Daarmee blijft de processie volgens haar een levend onderdeel van de identiteit van het dorp.
Volgens de organisatie groeit de belangstelling nog altijd. Niet alleen inwoners van Loo, maar ook steeds meer bezoekers van buiten het dorp weten de weg naar de processie te vinden.
