Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Samenleving

Sant’Egidio ziet armoede, dakloosheid en eenzaamheid toenemen in Nederlandse steden

07 juli 2026

Kerstfeest met ouderen in een woonzorgcentrum, een initiatief dat door de Sant'Egidio gemeenschap wordt georganiseerd.
Foto: Sant'Egidio

Vrijwilligers van de Gemeenschap van Sant’Egidio zien in Amsterdam, Utrecht en Apeldoorn steeds meer mensen in de problemen raken. Uit het jaarverslag over 2025 blijkt dat dakloosheid, armoede en eenzaamheid toenemen. Daarnaast groeit het aantal Europese arbeidsmigranten dat na baanverlies op straat belandt.

De conclusies zijn niet gebaseerd op statistisch onderzoek, maar op de ervaringen van vrijwilligers die wekelijks optrekken met mensen in kwetsbare situaties.

Hoofd boven water

“Wij zien mensen vaak al maanden of jaren voordat zij zichtbaar worden in de statistieken”, zegt Joris van Gerven van Sant’Egidio. “Het zijn signalen die onze vrijwilligers oppikken in de ontmoetingen met mensen. Vaak horen we: eerst hield ik mijn hoofd nog boven water, nu lukt dat niet meer.”

In Amsterdam steeg het aantal verstrekte maaltijden met 34 procent, blijkt uit het jaarverslag van de katholieke beweging. In Utrecht werd een nieuw straatteam van jongeren opgericht dat mensen bezoekt die hun werk en woning verloren. In Apeldoorn, de derde stad waar de beweging actief, is maakten ruim tienduizend mensen gebruik van de kledingbank.

Ouderen

Het jaarverslag over 2025 laat ook zien dat steeds meer ouderen gebukt gaan onder eenzaamheid en armoede. “We hebben in het afgelopen jaar veel meer ouderen gezien die op straat leven”, zegt Van Gerven.

“Of ouderen die wel een huis hebben, maar bijvoorbeeld weduwnaar zijn geworden. Het zijn mensen die nog voor zichzelf kunnen koken, maar naar onze maaltijden komen omdat ze anders de hele week alleen zijn.”

advertentie

Wat verder opvalt in het jaarverslag is de groei van het aantal Europese arbeidsmigranten dat in de problemen komt. Van Gerven: “Velen van hen hebben een uitzendbaan waarbij ook de huisvesting geregeld is. Wanneer zij ziek worden of hun baan verliezen, raken zij vaak ook hun woning kwijt. Vervolgens belanden ze op straat, het gaat van kwaad tot erger.”

Maatschappelijke ontwikkelingen

Volgens Van Gerven sluiten de signalen aan bij bredere maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de woningnood en stijgende kosten van levensonderhoud. Juist mensen die al kwetsbaar zijn, worden daardoor het eerst geraakt.

Vergeleken met eerdere jaren ziet Sant’Egidio de problemen duidelijk toenemen. “Armoede en eenzaamheid zagen we al langer groeien, maar het afgelopen jaar hebben die ontwikkelingen veel grotere vormen aangenomen”, aldus Van Gerven.

Illegaliteit

Sant’Egidio luidt ook de noodklok over de politieke discussie rond de strafbaarstelling van illegaliteit en hulp aan mensen zonder verblijfsdocumenten. Zo zouden mensen zonder papieren minder snel medische hulp durven zoeken, waarschuwt de organisatie.  

Sant’Egidio is een internationale katholieke beweging die actief is in meer dan zeventig landen. De gemeenschap richt zich op hulpverlening aan de meest kwetsbare groepen in de samenleving, zoals vluchtelingen, armen, dak- en thuislozen en eenzame ouderen.