Correspondent in Rome
Het wordt gezien als hét hoogtepunt van het franciscaanse jubeljaar 2026: de uitstelling van Franciscus’ relieken in Assisi. De online reserveringen zijn bijna volgeboekt. Wie zich een bezoek aan een van ’s werelds beroemde heiligen kan permitteren, gaat een onvergetelijke ervaring tegemoet.
Schuilend onder paraplu’s schuifelen kleine groepjes bezoekers door de straatjes. Veel hotels en restaurants zijn tijdelijk gesloten. Het wereldberoemde pelgrimsoord Assisi lijkt uitgestorven. De regen maakt het er niet beter op.
Toch gloort er voelbaar iets. “Het is letterlijk de stilte voor de storm”, lacht Dina Ursini, eigenaresse van hotel Properzio. De inwoners van Assisi en de plaatselijke ondernemers pakken nog even hun rust. “Vanaf volgende week wordt het aanpoten.”
Dina legt haar hand op haar voorhoofd. “We zijn compleet volgeboekt tot eind maart. Dat geldt voor alle accommodaties in en rondom Assisi.”
In 1226 overleed Franciscus van Assisi. Als onderdeel van het franciscaanse jubeljaar, dat stilstaat bij de achthonderdste verjaardag van zijn sterven, worden van 22 februari tot 22 maart de relieken van de heilige in ‘zijn’ stad uitgesteld.
De schatting van het aantal wereldwijde bezoekers ligt rond de 300.000 mensen. 1500 mensen per uur zullen langs de relieken van Sint-Franciscus lopen.
Voor de jonge broeder Giulio Cesareo, hoofd communicatie van de minderbroeders franciscanen, is het een spannende tijd. “Het is de tweede keer in de geschiedenis dat de relieken van Sint-Franciscus van Assisi uit hun crypte worden gehaald en naar het altaar van de benedenkerk worden gebracht.” De eerste keer was in 1978; toen was hij er nog niet bij.
“Op 21 februari zal de sarcofaag van Sint-Franciscus in de crypte worden geopend. Daarbij mogen alleen de broeders aanwezig zijn. Er zal dan een bijzonder canto worden gezongen.”
Na de uitstelling van de urn met de overblijfselen op een tafel worden deze daarna overgebracht naar de benedenkerk van de basiliek. De ceremonie van het overbrengen van de overblijfselen van de heilige naar de benedenkerk zal live op de Italiaanse televisie (en mogelijk in andere landen) worden uitgezonden.
“De pelgrims komen vanaf 22 februari via de benedenkerk langs de relieken. Individueel of samen in een groep met een minderbroeder. De kunstwerken van de benedenkerk en rondom het altaar geven de bezoekers – gelovigen en niet-gelovigen – een impressie van het leven van Franciscus en Jezus. Want door Franciscus komen we immers bij Jezus.”
Er is de mogelijkheid om aan het einde van het bezoek te biechten, om de doopgeloften te hernieuwen en te bidden voor de overledenen. Het bezoek wordt afgesloten met een pelgrimsstempel.
“Al eeuwenlang vereren wij christenen relieken in kerken en bezoeken we catacomben”, legt Cesareo uit. “Dat vereren is altijd een constante geweest. Het gaat de gelovige niet om een macaber gebruik, om het bekijken van een stoffelijk overschot of overblijfselen.”
“Het gaat om het vereren van een heilige man of vrouw, iemand die in vereniging met God heeft geleefd”, vervolgt hij. “De overblijfselen bewijzen dat heiligen mensen waren van vlees en bloed, net zoals wij dat zijn. Ze zijn doordrenkt met de liefde voor God. Relieken herinneren ons daaraan.”
“Heilig word je niet zomaar. Het is eigenlijk paradoxaal: hoe meer we God willen verwelkomen in ons leven, hoe meer we van onszelf moeten inleveren. De gave van liefde aan anderen, ‘het geven van jezelf’, gaat gepaard met fysieke of zelfs mentale uitdagingen. Wie liefheeft, levert iets van zichzelf in: kijk maar naar Franciscus. Martelaren werden zelfs geconfronteerd met geweld.”
Cesareo denkt dat het vereren van de relieken van Franciscus en aandacht voor zijn boodschap meer dan ooit nodig zijn. “De tijd waarin Franciscus leefde lijkt eigenlijk heel veel op die van nu. Er was toen ook veel onrust, geweld en oorlog. Voor zijn bekering wilde Franciscus zelfs een beroemd ridder worden door aan oorlogen mee te doen.”
“Het openen van de crypte dit jaar, het tonen van zijn relieken, de aandacht voor zijn mooie boodschap betekenen het openen van onszelf, in liefde voor de ander door het volgen van het Evangelie.”
