Communicatiespecialist en kerkhistoricus
Omdat meer dan 70 leerkrachten van de Westelijke Jordaanoever de toegang geweigerd werd, bleven de christelijke scholen in Jeruzalem op 1 september dicht. Waarom kwam daarop geen enkele reactie vanuit de Europese instellingen noch vanuit eender welke Europese lidstaat?
Er zijn vijftien christelijke scholen in Jeruzalem, van verschillende denominaties, goed voor meer dan tienduizend schoolgaande jongeren. Al sinds begin dit jaar weigert de Israëlische bezettingsmacht aan de checkpoints richting Jeruzalem regelmatig de toegang aan leerkrachten en andere personeelsleden van die scholen, afkomstig uit de omliggende dorpen op de Westoever en dus houder van Palestijnse identiteitspapieren.
Vergunningen voor Palestijnen uit de Westelijke Jordaanoever die in Oost-Jeruzalem werken, werden al lang voor Hamas’ terreuraanval van 7 oktober 2023 aan allerlei beperkingen onderworpen. Ongehuwde Palestijnen uit de Bezette Gebieden kunnen bijvoorbeeld al lang niet meer aan de slag in Jeruzalem, alleen gehuwde leerkrachten en personeelsleden krijgen toegangsvergunningen.
De vele maatregelen die het Israëlische Apartheidsregime aan de Palestijnen oplegt, worden doorgaans stap voor stap ingevoerd – om niet te veel protest in binnen- en buitenland uit te lokken. Is Apartheidsregime het juiste woord? Ja, want het gaat om ‘wettelijke’ maatregelen die een ‘aparte’ behandeling voorschrijven voor Palestijnen – niet voor ‘buitenlanders’, want de Palestijnen hebben volgens Tel Aviv geen land.
De vergelijking met het Apartheidsregime en het thuislandenbeleid destijds in Zuid-Afrika gaat perfect op: een ‘binnenlandse’ minderheidsgroep wordt op wettelijke basis gediscrimineerd. Sinds najaar 2023 kunnen de meeste van de 120.000 pendelaars van destijds sowieso Jeruzalem niet meer in. Zo vielen vele inkomens in de Bezette Gebieden weg; Israël wurgt er de bevolking ook met economische Apartheid.
Vaak wordt op de term Apartheidspolitiek gereageerd dat er in Israël ook Arabische burgers zijn. Dat heeft Tel Aviv evenzeer gemeen met het vroegere Pretoria: verdeel-en-heers. Minderheidsgroepen worden divers behandeld en zelfs binnen die groepen worden uiteenlopende beperkingen opgelegd. Niemand weet of hij wel of niet op het werk raakt. Het vergunningenbeleid en de check-points – het gaat allemaal totaal arbitrair.
Er is trouwens nog een gelijkenis met het Zuid-Afrikaanse model van destijds: de discriminerende wetten en administratieve pesterijen worden stapsgewijs ingevoerd. De wet die de mogelijkheid om in Oost-Jeruzalem of in Israël les te geven verbiedt voor leerkrachten die op de Westelijke Jordaanoever hun diploma gehaald hebben, werd in juli vorig jaar al door de Knesset, het Israëlische parlement, gestemd.
In maart meldde het onderwijsministerie op basis daarvan aan alle schooldirecties in Jeruzalem dat ze vanaf het nieuwe schooljaar leerkrachten moesten rekruteren die in de stad woonden of houder waren van Israëlische bekwaamheidsbewijzen. Toen al lieten de christelijke scholen weten dat deze maatregelen hun werking onmogelijk maakten en hun christelijke identiteit in het gedrang brachten.
Deze noodkreet werd nauwelijks gehoord – alleen de pauselijke organisatie Kerk in Nood en Vatican News besteedden er aandacht aan. De persmededeling van het Algemeen Secretariaat van de Christelijke Scholen in Jeruzalem van maandagnacht, waarin zij aankondigden de scholen op 1 september gesloten te houden, werd echter verspreid door de Custodie van het Heilig Land.
De christelijke scholen staan al honderden jaren in voor inclusief onderwijs voor duizenden oorspronkelijke bewoners van het Heilig Land: christenen maar ook moslims en zelfs joden
Dit wijst erop wijst hoe hoog het de christenen in het Heilig Land zit – en wellicht ook de Heilige Stoel. Deze alarmkreet van de Custodie werd wel wereldwijd door christelijke media opgevangen. Maar politieke, journalistieke of diplomatie reacties in het geseculariseerde Westen? Nada! Geen enkel regulier persmedium, geen enkele Europese instantie, geen enkele Westerse democratie gaf een kik.
Zoals wel vaker voert Israël zijn pestbeleid door als een processie van Echternach. Dinsdagavond ontkenden de militaire autoriteiten in de Bezette Gebieden dat leerkrachten de toegang geweigerd was, en woensdag kwam de bevestiging dat zij wel hun vergunning kregen. De christelijke scholen in Jeruzalem gingen dus weer open. Maar de verleende vergunningen gelden voor een week, voor een maand, tot Kerstmis…
De strijd is dus niet gestreden. De christelijke scholen staan al honderden jaren in voor inclusief onderwijs voor duizenden oorspronkelijke bewoners van het Heilig Land: christenen maar ook moslims en zelfs joden. Deze kern van het interreligieuze socio-culturele weefsel van de Stad van Vrede is extremistische zionisten een doorn in het oog.
Zullen de Palestijnse leerkrachten in Jeruzalem het schooljaar volmaken? Niemand die het weet. En terwijl Israël zijn Apartheidspolitiek voert, kijkt het Westen de andere kant op.
Stap voor stap wordt het christelijke leven onmogelijk gemaakt in Jeruzalem, de stad waar ooit het christendom ontstond, en wij kijken gewoon weg. Of schiet het Oude Continent nu eindelijk wakker en maakt het een vuist tegen Israëls Apartheidsbeleid?
Benoit Lannoo is kerkhistoricus en specialist in het Oosters christendom.
