Eindredacteur
Hebben Amerikaanse ambtenaren de gezant van de paus onder druk gezet vanwege de oorlogskritiek van de Kerk? De VS beweert van niet, anonieme Vaticaanse bronnen van wel. Duidelijk is dat de band tussen de Kerk en het geboorteland van paus Leo XIV steeds moeizamer wordt.
Volgens persbureau The Free Press vond er op 22 januari in het Pentagon, het hoofdkwartier van het Amerikaanse ministerie van Defensie, een ontmoeting plaats tussen kardinaal Christophe Pierre, toenmalig apostolisch nuntius in de VS, en een aantal ambtenaren van het Amerikaanse ministerie van Defensie.
Dat die ontmoeting heeft plaatsgevonden, bevestigen beide partijen. Maar wat daar is besproken – en vooral: hoe de toon van die ontmoeting was – daarover verschillen de verhalen als dag en nacht.
Volgens Vaticaanse bronnen, die alleen anoniem met The Free Press wilden spreken, zou kardinaal Pierre op het matje zijn geroepen door Amerikaanse ambtenaren. Aanleiding was een toespraak van paus Leo XIV tegenover diplomaten uit verschillende landen in Rome op 9 januari.
In die toespraak zou de paus dingen hebben gezegd die de ambtenaren ervaarden als directe kritiek op het buitenlandbeleid van de VS. Paus Leo had in zijn toespraak gewaarschuwd dat “diplomatiek op basis van dialoog wordt vervangen door diplomatiek op basis van geweld”.
Kardinaal Pierre zou in het Pentagon door woedende ambtenaren onder druk zijn gezet om iets te doen aan de oorlogskritiek van het Vaticaan. Volgens de anonieme bronnen van The Free Press hebben de ambtenaren gezegd dat de VS “de militaire macht heeft om te doen wat het wil” en dat de Kerk “maar beter de kant van Amerika kan kiezen”.
Volgens de bronnen “zou een Amerikaanse diplomaat zelfs het pausdom van Avignon erbij hebben gehaald”. Tussen 1309 en 1377 zetelden de pausen in Avignon, dat destijds op de grens van het Franse koninkrijk lag. Dat gebeurde onder druk van de Franse koningen, die hun invloed lieten gelden.
Het Amerikaanse ministerie van Defensie spreekt in een persverklaring tegen dat er een vijandige sfeer heerste. De wijze waarop The Free Press de situatie schetst is “flink overdreven en vervormd”, aldus het ministerie. De ontmoeting zou “op een respectvolle en redelijke manier” verlopen zijn.
Kardinaal Pierre, die onlangs is afgetreden als nuntius omdat hij tachtig jaar is geworden, heeft zich niet uitgesproken over de ontmoeting. Matteo Bruni, de Vaticaanse perschef, heeft tegen journalisten gezegd dat hij op de hoogte is van het gesprek in het Pentagon, maar dat hij niets kan zeggen over de inhoud.
Wat er precies in het Pentagon gezegd is, wordt waarschijnlijk nooit opgehelderd. Wel is duidelijk dat de band tussen de Kerk en de Verenigde Staten steeds koeler wordt.
Paus Leo heeft dit jaar meerdere malen zijn zorgen uitgesproken over de manier waarop de VS zich wereldwijd laat gelden. De dreiging van Trump begin deze week om “een volledige beschaving van de aardbodem te vegen” als Iran niet akkoord zou gaan met een staakt-het-vuren noemde de paus “onacceptabel”. Ook heeft de paus meermaals benadrukt dat conflicten met woorden en niet met bommen moeten worden opgelost.
Een teken aan de wand zou kunnen zijn dat paus Leo XIV dit jaar niet naar de Verenigde Staten reist. Op 8 februari maakte perschef Matteo Bruni bekend dat een pausreis naar de VS in 2026 niet zal plaatsvinden. Of dat besluit verband houdt met de ontmoeting in het Pentagon is onbekend.
