De katholieke hulporganisatie Kerk in Nood waarschuwt dat de Kerk in Honduras door de macht van criminele bendes haar werk voor de armen niet goed kan uitvoeren. Juist nu het pastorale werk van de Kerk “belangrijker is dan ooit”.
“Honduras is het op één na armste land in Latijns-Amerika. 75 procent van de bevolking leeft in armoede en er is een hoge mate van ongelijkheid.” Aan het woord is Veronica Katz, de projectcoördinator voor Centraal-Amerika bij de internationale koepelorganisatie van Kerk in Nood.
Het land met bijna tien miljoen inwoners kampt volgens Katz “met een ernstige energiecrisis, waardoor de stroom voortdurend uitvalt. Bovendien hebben extreme klimaatomstandigheden geleid tot seizoenen van droogte, of in andere gevallen stortregens en enorme overstromingen, die een ramp zijn voor de landbouwsector.”
Toch is er volgens Katz een nog grotere bedreiging voor het land: Het geweld van de maras, extreem gewelddadige bendes die in Centraal-Amerika actief zijn op de drugsmarkt. “De Hondurese maras hebben bijna alles in handen. Gezinnen hebben moeite om hun bedrijfjes draaiende te houden vanwege een heffing die de criminelen opleggen aan burgers. Die is vaak onmogelijk te betalen”, aldus Katz.
Tijdens een recent bezoek aan de hoofdstad Tegucigalpa zag Katz dat het in sommige delen van het land erg moeilijk is om pastoraal werk te verrichten. Dit komt vooral door alle onderlinge conflicten tussen de verschillende bendes om grondgebied.
“We bezochten een parochie in een deel van de stad dat gecontroleerd wordt door de bendes, wat het werk van de Kerk erg ingewikkeld maakt. De Hondurese bisschoppenconferentie heeft een oproep tot vrede gedaan en de regering gevraagd om de onveiligheid in het land een halt toe te roepen. Het pastorale werk van de Kerk is belangrijker dan ooit”, legt Katz uit.
Honduras lijdt al lange tijd onder politieke instabiliteit en straatprotesten. In 2009 vond er een staatsgreep plaats, die leidde tot rellen en onrust. Na verkiezingen werd Porfirio Lobo begin 2010 als president beëdigd. Zijn opvolger, Juan Orlando Hernández, was president van 2014 tot begin 2022. Hij werd echter kort daarna uitgeleverd aan de Verenigde Staten vanwege beschuldigingen van drugshandel en witwassen. In maart van dit jaar werd hij veroordeeld.
Hernández’ vrouw, Ana García de Hernández, kondigde daags na zijn veroordeling aan dat ze van plan is om volgend jaar zelf mee te dingen naar het presidentschap. Zij hoopt dan Xiomara Castro op te volgen, momenteel de president van het land én de vrouw van de man die tijdens de staatsgreep van 2009 werd afgezet.
Hondurezen zijn een volk met een groot geloof; ze hebben God nodig
Katz ziet dat ondanks de uitdagingen in Honduras de katholieken in het land zeer toegewijd zijn aan hun parochies en daar actief deel van uitmaken. “Ik was verrast om te zien hoe mensen die de hele dag onvermoeibaar werken, in hun koffie- of maïsvelden, of voor hun vee zorgen, toch de hele middag in hun parochie doorbrengen. Hun agenda’s staan vol met religieuze activiteiten.”
“Ik trof in Honduras levendige en zeer goed georganiseerde parochiegemeenschappen. In plaats van individueel het geloof te beleven, beleven ze hun geloof echt samen, als een gemeenschap, wat heel mooi is. Er zijn gemotiveerde priesters, toegewijde leken en goed georganiseerde pastorale zorg. Door deze combinatie begin je echt positieve resultaten en pastorale vruchten te zien”, aldus Katz.
Maar, geeft ze toe, de situatie van de Hondurese Kerk is verre van perfect: “Het gebrek aan priesters is een probleem. In Honduras bedienen priesters vier keer zoveel mensen als bijvoorbeeld in Frankrijk. Daarnaast is het opleidingsniveau laag, is vervoer buiten de steden moeilijk en is er nauwelijks sprake van vorming in de parochies. De gelovigen zijn erg arm en er is een groot gebrek aan catechesemateriaal. Ze hebben gewoonweg niet de middelen om dat aan te schaffen.”
Ondersteuning van buitenlandse religieuzen zou kunnen helpen, “maar de overheid maakt het buitenlandse religieuzen erg moeilijk om een visum te krijgen. Ze moeten aan allerlei eisen voldoen en veel documenten overleggen, wat het moeilijk maakt om het land binnen te komen en er te blijven”, legt Katz uit.
Daarnaast zag ze tijdens haar bezoek aan het land dat ook de groei van het protestantisme gevolgen heeft voor de lokale Kerk. “Hondurezen zijn een volk met een groot geloof. Ze hebben God nodig. Maar de weinige priesters die er zijn, hebben al een zeer zware werklast. Mede daardoor heeft Honduras nu het hoogste percentage protestanten van alle Latijns-Amerikaanse landen.”
“Er is een opmerkelijke toename van het aantal evangelische kerken en het aantal protestanten in het land is momenteel groter dan het aantal katholieken. Veel van deze protestantse gemeenschappen worden gefinancierd door groepen in de Verenigde Staten. Hun voorgangers gaan naar plaatsen waar geen katholieke priesters zijn. Katholieken voelen zich eerder tot deze gemeenschappen aangetrokken uit gewoonte dan uit overtuiging”, denkt ze. “De katholieke Kerk doet hier echter haar uiterste best om haar gelovigen vorming en ondersteuning te bieden.” (Vertaling Susanne Kurstjens)
