De Turkse regering heeft ChristenUnie-Europarlementariër Anja Haga gevraagd om de term ‘genocide’ niet meer te gebruiken voor de massamoord op Armeniërs begin vorige eeuw. Haga vindt het “schandalig” dat Turkije de genocide blijft ontkennen.
De brief, die is ondertekend door Faruk Kaymakcı, vertegenwoordiger van Turkije bij de Verenigde Naties, is een reactie op de “bevooroordeelde uitingen” die Haga op X (voorheen Twitter) geplaatst had. Op 24 en op 25 april had de Europarlementariër een bericht geplaatst waarin ze stilstond bij de Armeense genocide.
In de brief staat dat de Turkse overheid “het lijden van de Armeniërs niet ontkent”, maar dat er van genocide geen sprake kan zijn “omdat doelmatige vernietiging [van de Armeniërs] niet bewezen is en daar geen uitspraak van een competent gerechtshof over bestaat”.
De Armeense genocide was de massamoord op Armeniërs, Arameeërs, Grieken en andere – voornamelijk christelijke – minderheden, die tussen 1915 en 1917 plaatsvond in het Ottomaanse Rijk, de voorloper van het huidige Turkije. Een tot anderhalf miljoen mensen werden gedood. 31 landen, waaronder Nederland, en het Europees Parlement erkennen de massamoorden als genocide; Turkije blijft volhouden dat er van genocide geen sprake was.
Gisteren deelde Haga een foto van de brief op X. “Ik zal altijd blijven spreken over de Armeense genocide”, schrijft ze daarbij. In haar bericht verwijst ze ook naar het Tweede Kamerdebat over weerbaarheid tegen ondermijning vanuit het buitenland, dat gisteren plaatsvond. “Hiermee én met de toestand van haar democratische rechtsstaat bewijst Turkije waarom ze niet tot de Europese Unie kan toetreden.”
Vandaag debatteert de Tweede Kamer over weerbaarheid tegen ondermijning vanuit het buitenland en moet je kijken wat er bij mij op de mat ligt! Een brief van Turkije en Erdogan hoogstpersoonlijk of ik alsjeblieft niet meer over de Armeense genocide wilde spreken. Wat een onzin! Ik… pic.twitter.com/lkj9rYJTwR
— Anja Haga (@anjahaga) May 30, 2024
In een aanvullend persbericht noemt Haga het “schandalig” dat Turkije “maar blijft volharden in het ontkennen van de Armeense genocide. Dit is zo’n ontzettend groot pijnpunt in de Armeense gemeenschap. Ik zal altijd blijven spreken van de Armeense genocide en ik laat me de mond niet snoeren”.
Een opvallend detail is dat de Turkse brief gedateerd is op 26 april, meer dan een maand geleden. Volgens woordvoerder Bart Bolhuis kon de brief nu pas worden gedeeld vanwege een verhuizing.
“Wij zijn eind april vertrokken uit Straatsburg en Brussel omdat daar de parlementaire activiteiten voorbij waren en we campagne zijn gaan voeren. Sindsdien zijn we niet meer in Brussel geweest.” De brief is pas onlangs door een medewerker uit het Europese CU-hoofdkwartier meegenomen, aldus Bolhuis.
Van een verkiezingsstunt is volgens de woordvoerder dus geen sprake, maar hij legt uit dat er wel is nagedacht over “een goed moment” om de brief naar buiten te brengen. “Het debat in de Tweede Kamer van gisteren bood daar een goede gelegenheid voor.”
Volgens Bolhuis is het delen van de brief bedoeld “om duidelijk te maken dat de ChristenUnie vindt dat Turkije niet kan toetreden tot de Europese Unie, want onze inzet is ook dat er aandacht moet zijn voor de Armeense gemeenschap. Maar ook als er geen verkiezingen waren, hadden we het naar buiten gebracht”.
