Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Cultuur

Dit gedicht bezong 80 jaar geleden het Mirakel van Amsterdam

 

Op de kop af 80 jaar geleden verscheen Het vierenswaardig wonder, een gedichtencyclus van Anton van Duinkerken. In liefst 25 sonnetten bezong hij het eucharistisch wonder dat in de Middeleeuwen had plaatsgevonden in Amsterdam – maar eigenlijk nog veel meer. 

In 1946 werd er uitgebreid stilgestaan bij de 600e verjaardag van het Mirakel van Amsterdam. Dat eucharistische wonder, waarbij een in het haardvuur geworpen hostie niet verbrandde, vond plaats op 15 maart 1345. Dus eigenlijk kwam de jubileumviering een jaar te laat, maar in maart 1945 was de hoofdstad nog bezet door de Duitsers.

In de voetstappen van Vondel

In het najaar van ’45 werd de toen zeer bekende katholieke schrijver en dichter Anton van Duinkerken (1903-1968) bereid gevonden om voor dit feestelijke jubileum een speciaal gedicht te schrijven – zoals 300 jaar voor hem ook Joost van den Vondel dat al gedaan had.

Het vierenswaardig wonder noemde hij dat gedicht – ontleend aan de eerste regel van Vondels mirakeldicht. Van Duinkerken pakte groots uit: in 25 sonnetten bezong hij niet alleen het Mirakel van Amsterdam zelf, maar ook allerlei Bijbelse, natuurlijke en historische taferelen waarvan we echo’s kunnen horen in dit eucharistisch wonder.

Stille Omgang

Ook zinspeelt hij op de twisten met protestanten over de devotie rondom dit Mirakel, en op de Stille Omgang die sinds 1881 jaarlijks door de Amsterdamse binnenstad trekt. Ook dit jaar vindt die weer plaats, ditmaal in de nacht van 21 op 22 maart.

De Stille Omgang van 1961; de stoet passeert de lantaarn in de Kalverstraat die de plek markeert waar in 1345 het Mirakel van Amsterdam plaatsvond.
Foto: Nationaal Archief - Joop van Bilsen, Anefo

De sonnetten zijn klassiek van stijl, ze kennen de Italiaanse opbouw die teruggaat op Petrarca, met een rijmschema waarin Van Duinkerken zich ondanks de vaste vorm vele vrijheden permitteerde. Ook daarin volgde hij Vondel na.

Gedicteerd, niet geschreven

Extra bijzonder is het te bedenken, dat Van Duinkerken deze gedichten met hun complexe vormen niet met de hand heeft kunnen schrijven, maar ze noodgedwongen moest dicteren. Kort na de bevrijding was zijn rechterarm bij een auto-ongeluk verbrijzeld; hij zou er de rest van zijn leven last van houden. 

Het vierenswaardig wonder verscheen in 1946 als een bundeltje bij de allang niet meer bestaande Amsterdamse uitgeverij Urbi et Orbi. Het boekje is enkel nog antiquarisch verkrijgbaar, maar gelukkig ook integraal te vinden op Delpher

Steun katholieke journalistiek

Belangrijker dan ooit:
steun katholieke journalistiek

Ontvang het laatste nieuws in je mailbox

© Katholiek Nieuwsblad | 2026