Filmrecensent en journalist
De dramaserie Etty vertelt het verhaal van de joodse Etty Hillesum, die in Auschwitz omkwam maar dankzij haar gedachtegoed voortleeft. De serie portretteert bovenal een vrouw met een indrukwekkend Godsvertrouwen.
Haar naam zal niet direct bij iedereen een belletje doen rinkelen, maar het nalatenschap van Etty Hillesum is met haar gedachtegoed, opgetekend in dagboeken, groot. Haar bekendheid zal enkel toenemen met de nu verschenen serie Etty over haar leven als 27-jarige joodse Nederlands-Russische vrouw in Amsterdam in de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog.
Etty is een vrije, scherpe geest. Ze studeert aan de universiteit, heeft een relatie met een oudere man en fietst frank en vrij door de stad. Alles verandert wanneer ze Julius Spier leert kennen, een allesbehalve conventionele therapeut die zich ook bezighoudt met handlezen. Ze praten met elkaar over zijn eigenzinnige Godsvertrouwen.
Julius stimuleert Etty een dagboek bij te houden. Hieruit gaat ze voorlezen op het lokale station van goede vriend Klaas. “Ik ben vervuld van een nieuwe ruimdenkendheid en heb het gevoel alsof de hemel in mij net zo weids is als de hemel buiten. Ik vind steeds meer de moed om alles los te laten.”
Ondertussen rukt het fascisme verder op. Fietsen worden ingenomen, steeds meer plekken worden verboden terrein voor joden en uiteindelijk krijgen eerst Julius en al snel ook Etty en haar familie een oproep zich te melden in Westerbork.
Via connecties echter krijgt Etty een baan bij de Joodse Raad, die haar voorlopig veiligheid biedt. Maar, zo stelt ze, gesterkt door haar gevonden Godsvertrouwen: “Ik ontwijk geen enkele storm en zal de strijd aanvaarden.”
Ze besluit om het lot van haar volk te delen en vertrekt uit vrije wil naar Westerbork, waar ze gedeporteerden sociale en geestelijke steun biedt. Uiteindelijk wordt ze in Auschwitz vermoord, net geen dertig jaar oud.
De Israëlische regisseur Hagai Levi kiest ervoor Etty in een eigentijds Amsterdam te situeren. Dus geen hakenkruizen en SS-uniformen, maar moderne kleding en blauw-gele NS-treinen. Dit werkt opmerkelijk goed en toont aan dat rassenhaat, discriminatie en immigratieproblematiek van alle tijden zijn.
Bovenal laat de serie zien wat een eigenzinnige vrouw Etty Hillesum was. Ze ontdekte welhaast haar eigen religie met de Bijbel, joodse spiritualiteit en mystiek als belangrijkste leidraden.
Ze vond God vooral in de mens, zag lijden niet als straf en vond dat wij de aanwezigheid van God moeten beschermen in de harten van mensen. Buitengewoon aanbevelenswaardig!
Nu te zien op NPO2 en NPO Start
