In november liet het Vaticaan weten wat de favoriete films van paus Leo XIV zijn: It’s a Wonderful Life, The Sound of Music, Ordinary People en La Vita È Bella. Niet alleen zijn deze films alle vier cinematografische hoogstandjes, maar ook brengen ze op onnavolgbare wijze katholieke waarden in beeld.
Gezien de nationaliteit van de paus en zijn aandacht voor sociale rechtvaardigheid is dit misschien wel de minst verrassende keuze op de lijst. Deze Amerikaanse kerstklassieker uit 1946, geregisseerd door Frank Capra, begint met gebeden voor een man in nood.
Die man is George Bailey (Jimmy Stewart). Al sinds zijn jeugd wil George reizen en grootse dingen doen. Maar uit liefde voor zijn familie en buren heeft hij herhaaldelijk zijn dromen opgeofferd voor het welzijn van anderen.
George runt een bedrijf dat arme gezinnen helpt bij de aankoop van hun eerste huis. Hierdoor komt hij in conflict met Henry Potter, een hebzuchtige magnaat die zichzelf verrijkt ten koste van de lokale bevolking. Op kerstavond brengt een ongelukkig voorval George op het randje van faillissement en arrestatie. Hij overweegt zelfmoord te plegen, totdat een engel hem een nieuwe kijk geeft op de zin van zijn leven.
Katholieken zullen inspiratie vinden in de manier waarop de film de kracht van het gebed en Gods hulp aan mensen in nood weergeeft. Op een grappige en ontroerende manier bevestigt deze film de liefde voor de naaste en het werken voor het algemeen belang.
Te zien via Amazon Prime, Apple TV, Rakuten TV en YouTube
Omdat onze eigen onzekere tijden vaak worden vergeleken met de jaren dertig is het interessant dat drie van de favoriete films van de paus zich afspelen vóór en/of tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van deze drie brengt La Vita È Bella de gruwelen van de oorlog het meest direct in beeld.
De film vertelt het verhaal van de jonge Italiaanse jood Guido Orefice, zijn niet-joodse vrouw Dora en hun zoon Giosuè, die in 1944 allemaal naar een concentratiekamp worden gestuurd. Tijdens hun gevangenschap probeert Guido zijn zoon te beschermen en hem de gruwelen van hun situatie te besparen door grappen te maken en te doen alsof het allemaal een groot spel is.
De film uit 1997, geregisseerd door Robert Begnini (hij speelt ook de hoofdrol), is deels geïnspireerd door Begnini’s vader, die twee jaar in het concentratiekamp Bergen-Belsen doorbracht. De mix van komische en tragische elementen maakte de film controversieel, maar kijkers vonden het over het algemeen een krachtige weergave van familiale liefde en de kracht van hoop.
Te zien via Pathé Thuis
Van de favorieten van de paus is dit zeker de bekendste en populairste film. In The Sound of Music uit 1965 vertelt regisseur Robert Wise het verhaal van de muzikale Oostenrijkse familie Von Trapp.
Hoewel ik deze muzikale romantische film in mijn jeugd vele malen had gezien, was het voor mij interessant om hem nu te bekijken, als katholieke volwassene. Wat opviel was hoe de oorlog als achtergrond een serieuze dimensie toevoegt aan het luchtige verhaal over het vinden van liefde en het maken van muziek.
Daarnaast was ik onder de indruk van de behendige manier waarop het thema onderscheidingsvermogen in de film wordt behandeld. Maria (Julie Andrews) moet onderscheiden wat Gods wil voor haar is: doorgaan als zuster of in ‘de wereld’ leven? Met de Anschluss in aantocht moeten ook kapitein Von Trapp en het Oostenrijkse volk beslissen waar ze staan.
De film laat zien dat God niet alleen tot ons spreekt via ons geweten, maar ook via onze talenten en de ervaring van vreugde. Tegen Maria zegt de moeder-overste: “Je hebt een groot vermogen om lief te hebben. Je moet je problemen onder ogen zien en het leven leiden waarvoor je geboren bent.”
Inspirerend in deze film is de moedige manier waarop de zusters zich verzetten tegen de nazi’s door de motoren te saboteren van degenen die kapitein Von Trapp willen arresteren. Moge de Kerk in onze tijd zo moedig zijn!
Te zien via Amazon Prime, Apple TV, Disney+ en YouTube
Voor mij is de meest verrassende keuze op de lijst Ordinary People, het regiedebuut van Robert Redford uit 1980. Het is een van mijn persoonlijke favorieten. De film, met Donald Sutherland, Mary Tyler Moore en Timothy Hutton in de hoofdrollen, won vier Oscars, waaronder die voor Beste Film en Beste Regisseur.
Ordinary People vertelt het verhaal van een familie die stilletjes in crisis verkeert. Nadat Buck, de eerstgeboren zoon van de familie Jarrett, omkomt bij een bootongeluk, geeft zijn jongere broer Conrad zichzelf de schuld van de dood en probeert hij zelfmoord te plegen. Dat is het uitgangspunt van de film.
Het verhaal volgt het verdere proces van genezing van de jongen (met de hulp van een psycholoog) en de worsteling van de familie om elkaar te begrijpen en met elkaar te communiceren. De film heeft geen openlijk religieuze dimensie, maar biedt een krachtig en overtuigend beeld van het menselijke verlangen naar verbinding en de pijn die ontstaat wanneer die ontbreekt.
Een van de redenen waarom de paus zo van deze film houdt, is misschien dat hij zich afspeelt in de buurt van zijn geboortestad Chicago.
Te zien via Amazon Prime en Apple TV
Vier geweldige films – popcorn optioneel!
Tim Schilling is stafmedewerker van het Centrum voor Parochiespiritualiteit.
