Het bisdom Rotterdam bestaat zeventig jaar. Dat is aanleiding voor zes priesters van dit bisdom om hun licht te laten schijnen over verleden, heden en toekomst van de parochie, met de hoop als laatste woord.

Wie persoonlijke verhalen verwacht, komt bedrogen uit, maar daar staat tegenover dat hun passie voor de parochie (een betere titel) des te sterker uitkomt. Dat is niet de fusieparochie met te veel gebied, nog altijd te veel kerken, te weinig priesters en steeds minder gelovigen, maar de gemeenschap van gemeenschappen, waarbij de auteurs het meeste geestelijke leven juist ervaren in de kleinere eenheden – huiskerken eigenlijk.

Kleinste kern

Terecht voegt de uitleidster van deze bundel, Liesbeth Stalmeier, het gezin daaraan toe als de kleinste kern, waar de geloofsopvoeding begint. Wat deze gemeenschappen met elkaar verbindt, is natuurlijk de Eucharistie, waar elk van de zes priesters mooie woorden aan wijdt, al zijn die vaak ontleend aan derden.

Misschien wordt hier de persoonlijke toets nog het meest gemist, maar welke priester herkent niet de ervaring dat bij al het reizen van de ene naar de andere kerk juist het meest universele het meest onzichtbaar wordt?

Volkskerk

Nu de volkskerk voltooid verleden tijd geworden is en de missio hollandica van de zeventiende en achttiende eeuw een comeback lijkt te maken, is de parochiepriester weer missionaris.Het verbaast dan ook niet dat de uit Canada overgewaaide Missionaire Parochie-formule door vrijwel allen wordt genoemd als een weg vooruit, al wordt er wel gewezen op het risico dat dit initiatief wordt ingepalmd door de hiërarchische Kerk die er een (onbenoemde) institutionele agenda aan koppelt.

Juist als aanvulling op of tegenwicht tegen de methoden van buitenlandse kerkvernieuwers als James Mallon of Michael White en Tom Corcoran (Rebuilt) bewijst deze bundel van eigen bodem zijn waarde, gebaseerd als hij is op ervaringen van parochiepriesters die al tien, twintig, dertig jaar of meer proberen om de hun toevertrouwde gemeenschappen te bezielen.

Synodaliteit

Het boek leent zich dan ook prima om in kleine groepen in de parochie gelezen te worden, om de eigen ervaringen te toetsen en nieuwe inspiratie op te doen. Synodaliteit is geen hoofdthema in dit boek, zoals er ook weinig wordt gezegd over de postconciliaire Kerk in Nederland, die zich emancipeerde van de verzuiling met haar soms drukkende klerikalisme.

Maar er is een mooie passage over de werking van de Heilige Geest in alle gedoopten, een nuttig advies om ook partners buiten de grenzen van de eigen Kerk te zoeken en een wijze vermaning om te blijven luisteren naar mensen die op een andere wijze hun geloof beleven.

Netwerk van liefde

Structuren en regels zullen altijd nodig zijn in onze Kerk, maar haar diepste wezen en grootste kracht ligt toch in wat het bisdom Rotterdam zo treffend het “netwerk van liefde” noemt. Precies uit dat netwerk putten onze zes priesters hun hoop: dat God werkzaam aanwezig is in de parochie en er nog steeds mensen zijn die het goede willen doen, ook jongeren die nu het geloof ontdekken.