In totaal ongeveer achtduizend leprapatiënten leefden er de afgelopen circa 150 jaar op het Hawaiiaanse eiland Molokai. Tegenwoordig leven er nog acht patiënten in de leeftijd van 83-99. De kolonie zit in een transitiefase waarbij het bisdom Honolulu wordt gekoppeld aan de National Park Service.
“Als de laatste bewoner vertrekt”, zegt de gepensioneerde hoofdinspecteur Dean Alexander van de National Park Service, “zullen de gebouwen het verhaal moeten vertellen van wat hier is gebeurd.”
Kop
In het kleine dorp Kalaupapa op het eiland Molokai werd in1866 door koning Kamehameha V gekozen als plaats waar leprapatiënten in quarantaine moesten leven. Er kwam een wet die gedwongen verbanning mogelijk maakte van mensen die aan lepra lijden. Schepen of boten lieten mannen, vrouwen en kinderen achter op het strand. Het is nog altijd een van de meest afgelegen locaties van Hawaï.
De Belgische Jozef de Veuster (1840-1889) – later bekend als pater Damiaan – ging er in 1873 als missionaris werken. Hij hoorde bij de Congregatie van de Heilige Harten van Jezus en Maria en trok zich het leed van de mensen in ballingschap aan.
Met hen ging hij een gemeenschap opbouwen. Samen plantten ze bomen, bouwden ze huizen, maakten ze een waterreservoir en breidden ze de parochiekerk uit. Hij at met hen, deelde een pijp en groef uiteindelijk hun graven.
Na zestien jaar stierf de pater, ook aan lepra. Zijn liefdeswerk was al internationaal bekend geworden. Op 4 juni 1995 werd hij zalig werd verklaard door Johannes Paulus II. Negen jaar later werd hij op 11 oktober 2009 heilig verklaard door paus Benedictus XVI.
Kop
De dood van de pater betekende niet het einde van de kolonie. Zijn werk werd voortgezet door zuster Marianne Cope (1839-1918) die later in 2012 ook werd heilig verklaard door paus Benedictus XVI.
Zuster Marianne bleef er met andere zusters ongeveer dertig jaar. Naarmate de tijd verstreek, draaide de gemeenschapsopbouw om comfort: een theater, een danszaal, zelfs een bar waar mensen tot diep in de nacht Hawaiiaanse liedjes zongen.
Zuster Lau vertelt dat de gemeenschap voor iedereen als een gezin voelde. Hoewel de ziekte door veel mensen werd gevreesd, zorgden de zusters niet alleen voor hun fysieke behoeften, maar ook voor de emotionele behoeften. Vaak waren ze in de steek gelaten door familie, ouders en vrienden. Door de zusters bleef voor hen de Hawaïaanse cultuur levend. Ook brachten ze de Franciscaanse waarden van vrede en vreugde voor iedereen.
Hoewel moeder Marianne onvermoeibaar met de patiënten werkte, heeft ze geen lepra opgelopen. Moeder Marianne vertelde haar zusters al vroeg dat onder Gods bescherming geen van hen lepra zou krijgen. Tot op de dag van vandaag heeft niemand dat. 95 procent van de mensen zou van nature immuun zijn voor lepra. Daarbij kan lepra met een antibioticabehandeling worden genezen.
Kop
In 1980 creëerde de National Park Service Kalaupapa National Park en pachtte het stuk land voor vijftig jaar. Dat huurcontract loopt af in 2030 en zal naar verwachting worden verlengd. Ondertussen zijn er restauratiewerkzaamheden aan de gang voor een aantal van de 350 historische gebouwen.
Een formele overeenkomst tussen het bisdom Honolulu en de National Park Service bevat voorwaarden voor het beschermen en behouden van de historische integriteit van katholieke structuren.
