“Wie zal in staat zijn en waardig bevonden het hoogste goed met de uitverkoren van God te bezitten? Vast en zeker de nederige, de volmaakt gehoorzame, zachtmoedige en geduldige mens, die treurt over zijn zonden. Hij biedt sterke weerstand tegen het kwaad, versmaadt de eer van de wereld, beschouwt zichzelf als niets, wendt zich zelden naar de uiterlijke dingen, maar is gericht op het innerlijke.”

Dit citaat schetst een beeld van de kernboodschap van deze Levenslessen voor moderne devoten van Thomas a Kempis, voortrekker van de religieuze vernieuwingsbeweging in de veertiende en vijftiende eeuw.

Bundel vermaningen

Je herkent erin dezelfde sfeer en inhoud als Thomas’ meer bekende Navolging van Christus. Wie nu iets van Thomas’ werk, van de Moderne Devotie of van geestelijke lectuur zoekt, doet er misschien beter aan de Navolging ter hand te nemen, wat een iets algemenere aard heeft.

Deze Levenslessen, al valt er ook heel wat wijsheid uit te plukken, zijn gericht aan de novicen van het klooster Agnietenberg in Zwolle, waar Thomas toen novicemeester was. Het vormt een gecomprimeerde bundel vermaningen – een opsomming van de deugden – voor beginnende kloosterlingen, aangevuld met enkele anekdotische voorbeelden.

Angstvalligheid

Men kan zich hierbij niet ontdoen van de gedachte dat er een zekere angstvalligheid heerst dat de novice van het rechte pad zou afwijken of voor de duivel of de wereldse bekoringen zou bezwijken. Naast het aanspreken van verstand en geweten, worden als pedagogische middelen vaak straf en beloning voorgehouden, in de vrees voor de hel en het verlangen naar de hemel.

Thomas moet goed beseft hebben hoe spaak het kon lopen, niet alleen in de wereld maar ook in het klooster: we blijven allemaal mensen, gemaakt uit stof.

Goede broedergemeenschap

Wellicht voor het eerst werd deze Sermones ad novicios uit het Latijn vertaald in het Nederlands. Let wel, van de dertig preken vind je in deze uitgave slechts een bewerking van negen preken uit het eerste deel. Een boekje eerder voor nieuwsgierige fans van de Navolging die meer willen.

Of ook wel voor wie in gemeenschap leven, want dit blijft uiteindelijk het doel van dit werkje: de lof bezingen van een goede broedergemeenschap en de leden daarin begeleiden.