Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

De politiek heeft géén wierook, géén kaarsen en uiteindelijk: geen Maria

Peter van Duyvenvoorde

17 juni 2024

Verkiezingen. Als deze column verschijnt, zijn ze weer voorbij. Welke, vraagt u zich misschien af, want leven doen ze dit keer niet, de Europese verkiezingen. Dat geldt ook hier in Amsterdam voor een referendum waarvan niemand lijkt te weten waar dat nou precies over gaat. De storm is gaan liggen en alles en iedereen gaat weer verder zoals het was.

Enigszins bozig, enigszins teleurgesteld, want de uitkomst is niet wat we verwachtten of hoopten; en is ‘ie dat wel, dan brengt het nog steeds niet wat we wilden. Net als met de reacties op het waarschijnlijke kabinet-Schoof. Cultureel Nederland is boos omdat er belasting bijkomt, rechts Nederland is boos omdat er te weinig tegen migratie gebeurt, economisch links is boos omdat de rijken erop vooruitgaan, economisch rechts is boos omdat hoewel de rijken erop vooruitgaan, er toch meer belasting komt.

Niemand zal 130 gaan rijden (dat kan namelijk helemaal niet), en de accijnzen zullen blijven stijgen.  Migratie zal ook gewoon doorgaan en de komende decennia worden de woningcrisis, klimaatcrisis, stikstofcrisis of welke crisis dan ook niet opgelost. Dat is nu eenmaal een beetje wat ’t leven is. Onoplosbaar. En soms, hopen we, toch wel de moeite waard. Dat kan de politiek natuurlijk niet zeggen. Ooit – als het al zo geweest is – kon de politiek misschien nog wel een probleem hier of daar oplossen.

Er was een, zo zegt filosoof Peter Sloterdijk (daar is ‘ie weer), symmetrie tussen problemen en het oplossingsvermogen van de politiek. In de twintigste en met name in de eenentwintigste eeuw is die balans zoekgeraakt. Het is de politici uit de handen gegleden. Globalisering, mondiale economie, ongelijkheid, klimaat; politici zien het gebeuren, maar kunnen er niets tegen doen.

We moeten de politiek, ook al bepaalt het ons leven, wat minder belangrijk maken

Landelijke politici natuurlijk al helemaal niet. Was er dus, zoals gezegd, een symmetrie tussen probleem en mogelijkheid tot een oplossing, dan leven we nu in de asymmetrie van de politiek. Ziet u het al voor u? Al die mannen in donkerblauwe en donkergrijze pakken en vrouwen in hun werkkleding (te divers om hier op te noemen) die hun schouders ophalen: tsja, dit is nu eenmaal wat het is. En dan al die mensen die dat moeten accepteren.

Een oplossing heb ik hier ook niet voor. In ieder geval dat we politiek, ook al bepaalt het ons leven (ik rook nu sigaretten als statussymbool), wat minder belangrijk moeten maken. Vreemd is het niet: mensen hebben niets anders dat wikt en beschikt over hun leven. En die politiek, die democratie, is natuurlijk met stampende voeten de geschiedenis binnen gestampt vol met hoopvolle dromen, wensdenken en beloftes en een God die nooit meer nodig zou zijn.

Ik wilde het hier dan opnemen voor onze heilige moederkerk, natuurlijk. Tijdens het schrijven besef ik: de Bijbel staat ook vol met mensen die precies dezelfde gevoelens hebben. Hoop en dan teleurstelling, strijdvaardigheid en dan defaitisme. Uiteindelijk een kruisiging zelfs.

De rode draad is die vermaledijde mens. Die is blijkbaar gewoon zoals hij is en politiek of God verandert daar niets aan. Maar als ik dan toch moet kiezen: politiek heeft géén wierook, géén kaarsen en uiteindelijk: geen Maria. Dus geef me dan toch maar die Kerk; ook al helpt dat uiteindelijk niets.

Peter van Duyvenvoorde is schrijver en filosoof. Elke drie weken schrijft hij een column in Katholiek Nieuwsblad.

Dit artikel delen: