Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Cultuur

Digitaal archief maakt historische katholieke bladen beschikbaar

Krantenbank Delpher heeft een grote collectie oude tijdschriften beschikbaar gemaakt. Onder de collectie, waarvan het grootste deel uit de eerste helft van de twintigste eeuw stamt, zijn ook veel katholieke bladen.
Beeld: Nationaal Archief

Van De r.k. Melkhandelaar tot De Franciscaansche Heraut: tientallen historische katholieke tijdschriften zijn sinds kort digitaal door te bladeren. Ze bieden een inkijkje in het katholieke Nederland van lang geleden.

Delpher, de digitale krantenbank van de Koninklijke Bibliotheek, heeft begin deze week ruim honderdduizend historische tijdschriftafleveringen van 343 verschillende titels openbaar gemaakt. De edities stammen uit de periode tussen 1829 en 2008; het gros is oorspronkelijk in de eerste helft van de twintigste eeuw verschenen.

Ter ziele gegaan

Naast bekende titels die nu nog altijd bestaan, zoals De Groene Amsterdammer, de Libelle en de Margriet, bevat de nieuwe collectie vooral ook veel bladen die – vaak al in een grijs verleden – ter ziele zijn gegaan. Een voorbeeld is De Rode October, het maandblad van de Revolutionair-Socialistische Arbeiderspartij, die tussen 1935 en 1940 bestond.

https://www.kn.nl/abonnementen/

Bij wie de titellijst doorleest, valt ook het hoge gehalte katholieke bladen op. Zo is bijvoorbeeld het Maandschrift voor de leden der Derde Orde van den H. Franciscus te lezen, evenals Het Weekblaadje voor de Roomsche Jeugd.

Missionarissen en melkboeren

Nederland is een lange tijd hofleverancier van katholieke missionarissen geweest en ook dat weerspiegelt de lijst. Zo bevat de index bijvoorbeeld het blad Stella Oriens!, een uitgave van de zusters ursulinen die missiewerk deden in Nederlands-Indië, of De Oegandatrom, van dezelfde orde maar dan, natuurlijk, van de missiezusters die actief waren in Oeganda.

Ook bijvoorbeeld Missiestemmen en De Missiepost bieden een blik in de activiteiten van de missionarissen van vroeger. In totaal zijn honderden afleveringen van diverse missietijdschriften door te bladeren.

https://www.us12.list-manage.com/subscribe/post?u=d22144bf286104d517b638301&id=b3f10e4ed1

Wat daarnaast nog in het oog springt, is de enorme hoeveelheid katholieke vakbladen en verenigingstijdschriften die destijds geproduceerd zijn. Weinig is zo kenmerkend voor de verzuiling als het feit dat katholieke militairen, handelsreizigers, politieagenten en zelfs melkboeren en slagers hun eigen blad hadden.

De nieuwe toevoegingen zijn via de website van Delpher digitaal door te bladeren. Een klein deel van de collectie is vanwege het auteursrecht enkel in te zien in het gebouw van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.

Dit artikel delen:

Steun katholieke journalistiek

Belangrijker dan ooit:
steun katholieke journalistiek

Ontvang het laatste nieuws in je mailbox

© Katholiek Nieuwsblad | 2026