In zijn boodschap voor de Wereldgebedsdag voor de zorg voor de schepping op 1 september roept paus Leo XIV op om de energie die nu aan oorlog wordt besteed, in te zetten voor het het goede.
Vandaag zijn wij getuige van verschillende crises en van veel menselijk lijden. Tegelijkertijd lijkt de vernietiging van het harmonieuze evenwicht van de schepping zich te versnellen. Deze verschijnselen staan niet los van elkaar; zij vormen één en dezelfde roep om genezing en vrede, die opstijgt uit een gewonde wereld.
De profeet Jesaja sprak over een tijd waarin de volken “hun zwaarden zullen omsmeden tot ploegscharen” (Jes. 2,4), en zo datgene wat het leven vernietigt, veranderen in iets wat het leven ondersteunt. Vandaag zien wij echter maar al te vaak het tegenovergestelde gebeuren, terwijl inspanningen nog steeds gericht zijn op geweld en oorlog.
Oorlog veroorzaakt wonden die veel verder reiken dan het slagveld. Die eist levens, verscheurt gezinnen en dwingt miljoenen mensen hun huizen te verlaten, waardoor angst, onrecht en verdeeldheid worden aangewakkerd. Oorlog laat een sociale en ecologische verwoesting achter die generaties lang voortduurt.
De onbalans die wij in de wereld zien – door geweld, onrecht en ecologische aantasting – is niet eenvoudigweg het resultaat van gebrekkige systemen of structuren; die houden verband met die diepere onbalans die geworteld is in het hart van de mens.
'Hoewel de uitdagingen die voor ons liggen enorm zijn, laat de Heer ons niet zonder middelen voor genezing en verandering’
Daarom moeten wij, om een vreedzame samenleving op te bouwen, niet alleen de structuren hervormen, maar ook ons hart vernieuwen. De profetische oproep om “zwaarden om te smeden tot ploegscharen” is daarom niet alleen een droom voor de volken, maar een oproep aan ieder mens.
Deze verandering kan echter niet uitsluitend door een uiterlijke verandering tot stand komen. Die vereist een diepere bekering, zowel persoonlijk als gezamenlijk: een terugkeer naar de Heer, die orde zal brengen in onze verlangens, onze wonden zal genezen en ons zal helpen groeien in de deugd.
Zonder deze innerlijke verandering blijft vrede kwetsbaar en van korte duur. Maar waar harten worden vernieuwd, beginnen zich nieuwe mogelijkheden te openen. Wat voor vernietiging is gebruikt, kan opnieuw worden gericht op het leven: op de zorg voor de armen, het voeden van de hongerigen en het beschermen van de schepping.
Hoewel de uitdagingen die voor ons liggen enorm zijn, laat de Heer ons niet zonder middelen voor genezing en verandering. In plaats van oorlogswapens schenkt de God van de vrede ons de kracht om te genezen, te verzoenen en een beschaving van liefde op te bouwen.
Zo worden wij geroepen om zorg te dragen voor de vele ‘ecosystemen’ die ons zijn toevertrouwd: die van de schepping, van menselijke relaties en van het menselijk hart zelf.
Laten wij ons een wereld voorstellen waarin de energie die momenteel aan oorlog wordt besteed, wordt ingezet voor integrale menselijke ontwikkeling, het overwinnen van armoede, de verdediging van de menselijke waardigheid en verzoening tussen verdeelde volken.
De ware middelen om vrede op te bouwen zijn geen vernietigingswapens, maar veeleer waarheid, dialoog, geduld, goedheid, gerechtigheid, barmhartigheid, begrip, zorg en liefde. Alleen deze eigenschappen hebben de kracht om mensen te veranderen, gemeenschappen te vernieuwen en de wonden van onze wereld te genezen. (Vertaling: Susanne Kurstjens)
