Europese kiezers, zo merkte Crux-vaticanist John Allen fijntjes op in een analyse van de EU-verkiezingsuitslagen, hebben maar slecht geluisterd naar wat de paus de laatste tijd gezegd heeft over klimaat en migratie, nationalisme en populisme. Partijen die in dat opzicht een heel andere koers varen dan het Vaticaan deden het opvallend goed.
Hij heeft gelijk natuurlijk, maar heel verrassend is dat niet. En niet alleen omdat de winst van de populistische partijen alom voorspeld was, maar ook omdat het nu eenmaal zo gaat met pauselijke adviezen en vermaningen: mensen nemen die doorgaans eigenlijk alleen ter harte als ze het er toch al mee eens waren.
Zo niet, dan klinkt al snel de vrome dooddoener: “De Kerk zou zich niet met politiek moeten bezighouden, want daar draait het in het geloof uiteindelijk niet om.” Wat op zich een waarheid is als een koe, maar ook wel een beperkte en selectief geuite waarheid.
Zeker, ons heil, onze relatie met God, moet in het kerkelijke denken en spreken altijd het eerste en laatste woord hebben. Maar tussen het eerste en het laatste woord zitten nog heel wat zinnen die te besteden zijn aan wat voor consequenties onze godsrelatie heeft voor ons menszijn en ons samenleven, voor ons politieke doen en laten.
Daar gaat het om in het katholieke sociale denken, zoals vertolkt door deze paus en zijn voorgangers. Deze denkschool lijdt altijd aan de doem van het politieke midden: linkse kiezers vinden het katholieke sociale denken al snel te rechts, rechtse kiezers vinden het te links.
Toch: de eigenlijke verrassing van de Europese verkiezingsuitslag was niet de winst van populistisch rechts of het verlies van liberaal links, maar juist het behoud van het solide midden. De christendemocratische EVP, de volkspartij die voortkwam uit de kerkelijk-sociale denkschool, blijft nog altijd veruit de grootste fractie in het Europarlement. Er is dus echt nog altijd volop draagvlak voor. Maar vanzelfsprekend is dat niet: het verliest wel degelijk terrein, zeker ook onder jongere generaties.
Die afkalving zal alleen maar voortschrijden als men zich verder van de christelijke wortels vervreemdt. Juist om geloofwaardig te blijven, om niet te verdorren en te verpieteren tussen alle ideologische uitdagers op links en op rechts, zal men zich moeten blijven laven aan de katholiek-sociale bron. Want natuurlijk, ook christendemocraten zijn net mensen, ook zij luisteren doorgaans selectief naar de paus. Maar ze zijn wél op deze waarden en principes aan te spreken. Het volk kan er de schouders voor ophalen, de volksvertegenwoordiger kan dat niet.
Dus stuur iedere nieuwe EVP-Europarlementariër een mooi uitgegeven, in hun moerstaal vertaalde bundel van sociale encyclieken, van Rerum Novarum tot en met Fratelli Tutti. Ga het gesprek aan, laat zien wat we in huis hebben: een prachtige, uiterst relevante boodschap die mensen ook echt kan verbinden in deze verdeelde tijden.
 | Lees meer!Dit artikel is afkomstig uit Katholiek Nieuwsblad van deze week. |
