Historicus KDC
Crowdfunding heeft de laatste jaren een grote vlucht genomen op internet. Het concept is echter allesbehalve nieuw; dat kun je zien in Sittard, waar de kloosterbasiliek in de negentiende eeuw bijeen ‘gecrowdfund’ werd.
Kickstarter, GoFundMe en andere vergelijkbare platforms zijn de laatste jaren dé plek geworden voor gewone mensen met goed ideeën maar te weinig fondsen om deze te realiseren. Iedereen die gelooft in het concept legt een klein beetje geld in en zo kan met de hulp van het grote publiek een product op de markt gebracht worden.
Crowdfunding heet dat. Deze manier van financieren is echter veel ouder dan het internet!
Wie in het Limburgse Sittard noordwaarts de Markt afloopt, komt vrijwel direct bij het imposante, middeleeuws ogende ursulinenklooster Huis op de Berg uit – dat echter stamt uit 1866. De relatief ‘jonge’ leeftijd van dit rijksmonument verraadt zich zodra je via een zijingang de basiliek van het klooster binnentreedt (een basilica minor om precies te zijn), die volledig is opgetrokken uit kleurrijke bakstenen en tegeltjes.
De neogotisch kruiskerk uit 1879 is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart, een van oorsprong Franse Mariadevotie, die je moet plaatsen binnen de context van een vergrote interesse in Maria eind negentiende eeuw. De ‘hype’ rondom Lourdes was daar ook onderdeel van.
Wat direct opvalt bij binnenkomst zijn de namen van talrijke donateurs die in de stenen en wandtegels van de kerk zijn aangebracht. Het gaat om circa 1400 ex voto’s, oftewel votiefstenen en -tegels van geestelijken, families, verenigingen, bedrijven en particuliere personen uit meer dan 400 plaatsen uit binnen- en buitenland.
Sittard was sinds de jaren 1860 al een populair bedevaartsoord voor Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart. In 1873 werd besloten dat er een nieuwe kerk moest komen om de grote stroom van pelgrims te faciliteren. Toereikende financiële middelen ontbraken echter.
Pastoor-deken Franciscus Xaverius Rutten, de broer van moeder-overste Marie Thérèse, had de leiding over het bouwproject. In samenwerking met de katholieke pers zette hij een crowdfundingsactie op touw om de bouw van de kerk te bekostigen. Het publiek kon een bouwsteen ‘kopen’ en Maria zou dan voorspraak doen voor iedereen die doneerde.
Hier werd massaal gehoor aan gegeven: dagblad De Tijd sprak van “de grote en bemoedigende geestdrift der katholieken”. Ook in de jaren daarna werden er nog votieftegels verkocht door de ursulinen om geld in te zamelen voor de basiliek.
Kortom, deze crowdfundingsactie avant la lettre is meer dan een groot succes gebleken. De basiliek is van dinsdag tot en met zondag te bezoeken.
