Historicus KDC
Bij het KDC horen we regelmatig de uitspraak dat “de krant of het tijdschrift als medium dood is”. De lezers van Katholiek Nieuwsblad weten wel beter. Bladen zijn altijd van groot belang geweest voor onze informatievoorziening.
Elk tijdschrift biedt een uniek inkijkje in een bepaald thema of vakgebied, voor professionals en liefhebbers. Juist omdat inhoud, toon en doelgroep door de jaren heen veranderen, vormen deze publicaties een goudmijn voor historici die ontwikkelingen willen begrijpen.
Neem bijvoorbeeld Het Drogistenblad (1936-1967), het tijdschrift van de Nederlandse Rooms-Katholieke Drogistenbond. In een inleidend stuk van voorzitter Jos Leenarts, geschreven voor het twaalfenhalfjarig jubileum in 1938, ontvouwt zich de geschiedenis van deze beroepsgroep.
Wat begon als een samenwerking tussen drogisterijen en verfhandelaren in Maastricht in 1919 groeide al snel uit tot een organisatie met afdelingen door heel Limburg. Wanneer in 1925 een wetsvoorstel de markt voor farmaceutische producten dreigt open te stellen, voelen veel drogisten zich bedreigd.
Via hun bond én hun blad komen zij in actie – met aanvankelijk succes. Het ledenaantal groeit snel en de beweging verspreidt zich van Rotterdam tot Enschede. Zo laat één tijdschrift zien hoe een beroepsgroep zich organiseerde en haar positie verdedigde.
Toch is het reconstrueren van zulke geschiedenissen vaak minder eenvoudig dan het lijkt. Tijdschriften veranderen van naam of van uitgever of verdwijnen tijdelijk. En omdat papier vergankelijk is, ontbreken er geregeld nummers. Hier komt de bibliograaf in beeld.
Zoals een biograaf het leven van een mens beschrijft, brengt de bibliograaf het ‘leven’ van een blad in kaart. Dat is echt speurwerk: archieven doorspitten, bibliotheken bezoeken en ontbrekende uitgaven opsporen. Stap voor stap ontstaat zo een compleet overzicht van een tijdschrift – en daarmee van de wereld waarin het ontstond.
Op 25 juni viert het KDC dit bijzondere en vaak onzichtbare werk. Na bijna vijftig jaar wordt het project Bibliografie Katholieke Nederlandse Periodieken (BKNP) afgerond met een feestelijke bijeenkomst aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
Dit project biedt een uniek overzicht van de rijke traditie aan katholieke kranten en tijdschriften in Nederland. Voor onderzoekers, historici en geïnteresseerde lezers vormt het een ideaal startpunt om zich te verdiepen in uiteenlopende thema’s.
Benieuwd hoe dit speurwerk in zijn werk gaat? U bent van harte welkom om het zelf te ontdekken.
In deze beeldrubriek in samenwerking met het Katholiek Documentatiecentrum Nijmegen (KDC) staat het rijke roomse erfgoed centraal.
