Historicus KDC
Studenten zijn in het archief van het KDC gedoken om de verhalen achter oude foto’s boven water te halen. Ook een foto van kardinaal Bernard Alfrink in Suriname hebben ze onderzocht.
Eén beeld zegt meer dan duizend woorden, hoor je wel vaker. Maar wat nu als één beeld meer vragen oproept dan dat het antwoorden oplevert? Een deel van de beeld- en geluidscollectie van het KDC bestaat uit foto’s waarbij dit achterliggende verhaal ontbreekt of slechts deels bekend is.
Daarbij gaat het onder meer om materiaal dat tot stand is gekomen tijdens de katholieke missie naar de voormalige Nederlandse koloniën. Denk hierbij aan foto’s waarop Nederlanders en de lokale bewoners te zien zijn, maar waarbij de context vaak ontbreekt.
Een sprekend voorbeeld zien we hierboven: een bezoek van kardinaal Bernard Alfrink (in het wit) en Stephan Kuijpers, de eerste bisschop van Paramaribo (in het zwart), aan het dorp Santigron. Wat was de reden van het bezoek? Wie waren de andere personen op de foto? Wat was hun rol in het dorp? We hadden helaas geen idee.
Hoewel deze informatie voor onderzoekers enorm waardevol zou zijn, blijkt het in de praktijk vaak erg lastig om dit hiaat in onze kennis op te vullen. Daarbij speelt pijnlijk genoeg mee dat in het verleden de Europese opdrachtgevers van de foto’s het niet belangrijk vonden om te registeren of te vermelden wie deze Surinaamse mensen waren.
Sterker nog, in het bijschrift op de achterzijde van de foto in kwestie werden deze personen uit de marrongemeenschap zelfs aangeduid met denigrerende woorden die de koloniale machtsverhoudingen van toen weerspiegelen.
Om daar iets aan te veranderen is vorig jaar een project gestart waarin een groep studenten de opdracht kreeg om onderzoek te gaan doen naar deze ‘ongeziene’ lagen van kolonialisme in de erfgoedcollecties van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Zij kregen hierbij hulp van historici, antropologen en leden van de herkomstgemeenschappen.
Daardoor kon de foto met Mgr. Alfrink en Mgr. Kuypers worden gedateerd op oktober 1958. De kardinaal en de bisschop bezochten Lief Bottong, Tietie Akoete Menig (beide lid van het dorpsbestuur) en schoolhoofd J.H.A. Simson.
Voor de bloeiende katholieke gemeenschap van Santigron was dit een belangrijk historisch moment van ontmoeting tussen het bestuur van de Kerk en het lokale dorpsbestuur. Voor de kardinaal was het bezoek een onderdeel van zijn tour langs de Nederlandse Antillen en Suriname ter gelegenheid van de oprichting van de nieuwe bisdommen van Willemstad en Paramaribo.
De foto maakt onderdeel uit van de pop-up tentoonstelling Glimpses of Colonialism, die gedurende de maand april in de openbare stadsbibliotheek van Nijmegen te zien zal zijn. De expositie is samengesteld door de eerdergenoemde werkgroep en toont een drieluik van missie-erfgoed uit Suriname en Indonesië.
Bij het KDC is momenteel een eerste vervolgproject in voorbereiding waarbij beschrijvingen van foto’s uit een koloniale context kritisch worden bekeken, zodat de informatie over de foto’s én de oorspronkelijke bijschriften voor een toekomstige generatie onderzoekers completer zullen zijn.
