Trouwen met iemand van een ander geloof: vroeger was het uit den boze, maar dat is allang niet meer zo. Drie half-katholieke stellen vertellen hoe zij binnen hun relatie en gezin twee heel verschillende tradities een plek geven.
De katholieke Cornelis Wildenberg is getrouwd met Uzay, een Turkse moslima. In 2004 trouwden zij in de Latijns-katholieke Sint-Antoniuskerk in Istanboel, waar hij zijn geloof opnieuw ontdekte, met steun van zijn vrouw en haar familie.
Toen Cornelis (52) begin jaren 2000 naar Turkije verhuisde, was hij niet alleen op zoek naar werk, maar vooral naar richting. Hij wilde trouwen, een gezin stichten en zijn geloof bewuster beleven. “Ik wilde met iemand trouwen die in God geloofde”, zegt hij. “Dat ik uiteindelijk met een moslima zou trouwen, had ik nooit kunnen bedenken.”
Het duurde niet lang of Cornelis ontmoette zijn vrouw Uzay, een ‘seculiere’ moslima. Het geloof speelde vanaf het begin een rol in hun relatie. Cornelis, katholiek opgevoed maar zoekend naar zijn plek binnen de Kerk, merkte dat religie in Turkije vanzelfsprekender aanwezig was in het dagelijks leven. “De mensen daar zeggen in plaats van ‘hopelijk’, ‘als God het wil’. Dat raakte me.”
Toen het stel besloot te trouwen, wilde Cornelis dat voor de Kerk doen. Uzay liet hem de ruimte en stemde toe. Ze kwamen terecht bij de franciscanen in de Sint-Antoniuskerk in Istanboel. Met hulp van een echtpaar van het neocatechumenaat bereidden ze zich samen voor op het huwelijk. “Ze waren heel nederig en gastvrij. Mijn vrouw voelde zich meteen thuis.”
De gezamenlijke huwelijksvoorbereiding was een mooi moment dat het stel ondanks twee verschillende geloven toch samen kon delen. Daarnaast voelde Cornelis dat zijn katholieke geloof werd versterkt. Een preek van een Amerikaanse priester bij het Huis van Maria nabij Efeze was een belangrijk moment voor zijn geloofsleven. “Hij vroeg: hebben we ooit echt geprobeerd een christelijk land te zijn? Dat zette me aan het denken.”
‘Als je elkaar ruimte geeft, kun je samen een geloofsleven opbouwen’
Uiteindelijk besefte Cornelis dat hij “gewoon katholiek” wilde zijn – niet uit gewoonte, maar vanuit een bewuste keuze. Cornelis sloot zich aan bij een neocatechumenale gemeenschap, waar hij een weg van christelijke inwijding volgde. Het paar kreeg twee zonen die ze lieten dopen en ook hun eerste Communie lieten doen.
In het dagelijks leven ervaren hij en zijn vrouw vooral steun en gedeelde waarden. Uzay gaat regelmatig met hem mee naar vieringen en heeft altijd achter de katholieke opvoeding van de kinderen gestaan. Toch beschrijft hij zijn geloof als zijn “eigen weg”, gezien Uzay niet altijd met hem naar de kerk gaat.
Hij benadrukt dat een huwelijk met twee verschillende geloven niet vanzelfsprekend is. “Er zijn belangrijke verschillen tussen islam en christendom, en je moet niet denken dat zo’n huwelijk vanzelf gaat. Maar in onze situatie gaat het goed.”
Inmiddels woont het gezin met hun twee zoons van twintig en zestien jaar in Leidschendam. “Er zijn veel overeenkomsten”, zegt hij. “En als je elkaar ruimte geeft, kun je samen een geloofsleven opbouwen – ieder op zijn eigen manier.”
Elsa en Arjen de Vries wonen in Dronrijp en zijn ruim twintig jaar getrouwd. Zij is katholiek, hij omschrijft zijn levensovertuiging het best als oosters filosofisch. Geen interreligieus koppel in de klassieke zin, maar wel een stel dat elkaars verschillen met oprechte nieuwsgierigheid tegemoet treedt.
Elsa’s geloofsreis begon een beetje per toeval. Twaalf jaar geleden zochten zij en Arjen een nieuwe basisschool voor hun zoon. De katholieke school in Dronrijp bleek de beste keus. Elsa, die opgroeide in een seculier gezin en zichzelf niet kerks zou noemen, vond er al snel haar weg. Ze werd gevraagd piano te spelen voor het kinderkoor.
En zo was ze opeens regelmatig in de kerk, niet alleen tijdens de schoolvieringen maar soms ook bij de wekelijkse Mis. “Op den duur merkte ik dat het in de kerk zijn een geborgen en veilig gevoel gaf.” De pastoor, die ze omschrijft als “echt een heel fijne man”, vroeg of ze wilde nadenken over haar geloof. En zo geschiedde. In 2019 werd Elsa gedoopt. In 2025 ontving ze het vormsel.
Arjen volgde het proces van dichtbij. Hij ging soms mee naar de kerk, stelde zich open, hoopte misschien zelf ook iets te voelen van wat Elsa voelt. “Elsa zei dat het bij haar een vonk geeft, een vorm van blijdschap. Die heb ik ook geprobeerd te vinden. Maar het beklijft niet. Ik vind het jammer. Echt.”
Tegelijkertijd ziet hij de schoonheid van de traditie die zijn vrouw heeft omarmd. “De katholieke Kerk heeft altijd een maatschappelijke en psychologische functie gehad. En dat ze daar op een heel eigen manier vorm aan geven, vind ik mooi. Ik zou het jammer vinden als dat verdween.”
Zijn eigen levensovertuiging laat zich het best omschrijven als verwant aan het taoïsme, al zegt hij dat hij dat niet actief ‘belijdt’. Hij is gefascineerd door kwantummechanica en astronomie, leest en kijkt graag programma’s over de historische Jezus en de context waarin hij leefde. “We praten er eigenlijk regelmatig over”, zegt Elsa.
‘Arjen heeft de vrijheid om niet mee te gaan naar de kerk, en ik de vrijheid om te gaan’
“Wij zijn niet van de koetjes-en-kalfjesgesprekken. Dat is altijd zo geweest.” Arjen knikt. “En er is echt heel veel gespreksstof. Dat vind ik inspirerend.” Thuis is er ruimte voor ieders eigen beleving. Voor het avondeten wordt er gebeden, maar meedoen is niet verplicht.
Hun dochter Elyke (16) is ook volop actief in de kerk, inmiddels ook via de jongerengroep. Zoon Falcke (19) houdt zijn twijfels, maar voelt zich er niet vreemd bij. “Als hij in de kerk is, zegt hij: dit voelt wel goed”, vertelt Elsa. “De school heeft toch een bepaalde basis gelegd. Ze zijn gewoon bekend met de rituelen.”
Wat het geheim is van hun lange relatie? Arjen denkt even na. “Bij veel stellen zie je een soort concurrentie om de tijd, de aandacht, om het belang. Wij hebben veel meer de houding van: goh, wat boeit jou? Wat vind jij belangrijk?” Elsa vult aan: “Arjen heeft de vrijheid om niet mee te gaan naar de kerk. En ik heb de vrijheid om te gaan.”
Esther en Rob Göring zijn dertig jaar getrouwd en hebben drie kinderen. Zij is lid van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), hij is katholiek. Als “oecumenisch koppel” halen ze volop inspiratie uit elkaars geloofsbeleving.
Een katholiek en een protestant hebben veel met elkaar gemeen, maar tegelijkertijd hebben beide geloofstradities hun eigen gebruiken en gewoonten. Hoe maak je dan als katholiek en protestants koppel de combinatie? “Simpel gezegd: gewoon door af te wisselen”, vertelt Rob Göring. “De ene keer kerken we in een PKN-kerk, de andere keer in een katholieke.” Dertig jaar geleden trouwden ze ook in een ‘tweeherenviering’. “Dat was een hele mooie oecumenische viering.”
Esther en Rob omschrijven hun manier van geloven als gezin ook als “oecumenisch”. Ze laten zich inspireren door de tradities van hun partner, legt Esther uit: “Ik ben de rituelen die in de katholieke Kerk een grote rol spelen, zoals het opsteken van kaarsjes, heel erg gaan waarderen. Je ziet dat sowieso in opkomst zijn in de protestantse traditie.”
‘Het was voor onze kinderen: papa’s kerk en mama’s kerk. Wat waarbij hoort, is één grote mix’
Ook heeft ze zich de afgelopen tijd verdiept in Maria, als voorbereiding op een reis naar Lourdes. “Binnen mijn traditie speelt ze amper een rol. Ik heb het boek van de protestantse theoloog Arnold Huijgen over Maria gelezen. Daardoor ben ik Maria in een ander licht gaan zien. Dat vind ik heel verrijkend.”
De opvoeding van hun kinderen hebben ze ook oecumenisch aangepakt. “Ze zijn alle drie gedoopt in een katholieke viering, met een dominee erbij, en zijn ook in beide kerkregisters ingeschreven”, legt Esther uit. “Later hebben we ervoor gekozen dat ze alle drie hun Communie zouden doen.”
“We gingen ook naar de protestantse kerk, waar ze naar de kindernevendiensten gingen”, vult Rob aan. “Het was voor onze kinderen echt: papa’s kerk en mama’s kerk, en wat nou precies waarbij hoort, dat werd één grote mix voor hen. In die zin zijn onze kinderen echt christenen geworden.”
Als koppel waar twee christelijke tradities samenkomen, hebben Esther en Rob ook hobbels op hun pad ervaren. Een pijnlijk moment gebeurde nog voordat ze getrouwd waren. “We gingen ergens naar de kerk en uit naïviteit gingen we allebei ter Communie”, zegt Rob. “Toen de priester aan Esther vroeg of ze katholiek was en ze daarop ontkennend antwoorde, trok die de hostie uit haar handen en zei hij: ‘Je mag hier helemaal niet komen.’ Dat is een hele pijnlijke ervaring geweest.”
“Dat is echt een litteken geworden”, zegt Esther. Gelukkig zijn ze ook veel priesters tegengekomen die niet-katholieken wel uitnodigend behandelen. Sinds een jaar of tien zijn ze bij de geloofsgemeenschap Chemin Neuf aangesloten, waar eenheid tussen christenen een grote rol speelt.
“Ook zien we hier in Brabant, waar wij lid zijn van de werkgroep oecumenische vieringen en de Raad van Kerken, dat er veel samenwerking is tussen de PKN en de katholieke Kerk”, vertelt Rob. “Dus aan de basis gloort er hoop.”
Dit artikel kwam tot stand met steun van het Instituut voor Huwelijk, Gezin en Opvoeding (IHGO). Zie ook kn.nl/gezin.
