fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Godsdienstvrijheid

Nieuwe EU-gezant voor geloofsvrijheid wacht ‘immens werk’

Selinde van Dijk-Kroesbergen 9 december 2022
image
Op 7 december kondigde de Europese Commissie aan dat de Belgische topdiplomaat Frans Van Daele de nieuwe speciaal gezant voor de geloofsvrijheid wordt. Foto: Davy Coghe, via COMECE

De Europese Commissie maakte woensdag de benoeming bekend van topdiplomaat Frans Van Daele (75) tot speciaal gezant voor de vrijheid van godsdienst en overtuiging. Deze functie was nagenoeg drie jaar lang vacant.

De Belgische Van Daele (75) zal zich als speciaal EU-gezant hard maken voor dialoog met overheden en andere betrokkenen in landen waar sprake is van discriminatie op basis van religie of overtuiging. Hiervoor zal hij ook vertegenwoordigers van verschillende religies en organisaties van andere levensovertuigingen samenbrengen. Het is verder de bedoeling dat hij maatregelen zal instellen die radicalisering en extremisme op grond van geloof tegengaan.

Worsteling

De EU worstelt sinds de eerste aanstelling van een speciale gezant in 2016 al jaren met het invullen van deze functie. Een opvolger voor de eerst speciale gezant, de Slowaakse Ján Figel, werd na diens vertrek in 2019 maar niet benoemd. De Europese Commissie wilde destijds eigenlijk van het gezantschap af, maar ging toch overstag na druk van vooral de christendemocraten en de rechts-conservatieven in het Europees Parlement.

https://www.kn.nl/abonnementen/

De Griekse vicevoorzitter van de Europese Commissie, Margaritis Schinas, beloofde daarna dat de functie van EU-gezant vernieuwd zou worden. Pas in januari 2021 liet Commissievoorzitter Ursula von der Leyen weten dat de nieuwe gezant een speciaal adviseur van Schinas wordt. Schinas is verantwoordelijk voor de dialoog van de Commissie met Kerken, religieuze verenigingen en filosofische en niet-confessionele organisaties. Von der Leyen beloofde dat de speciale gezant snel benoemd zou worden.

Uiteindelijk werd de Cyprioot Christos Stylianides in mei 2021 tot speciaal gezant aangewezen. Deze besloot echter na vier maanden te stoppen om minister voor Klimaat in de Griekse regering te worden.

Staat van dienst

Nu is het dan de beurt van Van Daele. De Belg was kabinetschef van Herman van Rompuy, die destijds voorzitter van de Europese Raad was. Hij was eigenlijk al met pensioen toen hij perschef van koning Filip werd. Eerder was hij Belgisch ambassadeur in Washington en permanent vertegenwoordiger van België bij de NAVO en de Europese Unie.

Noodzakelijk

SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen vindt het “hard nodig” dat er weer aan de slag gegaan kan worden “voor de vervolgde kerk wereldwijd”, zo laat hij op Twitter weten. Onder andere Ruissen heeft jarenlang aangedrongen op de benoeming van een speciale EU-gezant.

https://www.kn.nl/donaties/

Hij voegt hier in een schriftelijke reactie aan toe dat “de noodzaak voor deze EU-gezant erg groot is. Geloofsvrijheid staat wereldwijd zwaar onder druk. Zie bijvoorbeeld de treurige situatie in Afghanistan, Noord-Korea, India en zelfs Qatar: uiting van je christelijke geloof kan je je leven kosten”.

Ruissen vindt het daarom “triest” dat de benoeming zo lang op zich liet wachten. “Hopelijk kan de gezant snel een verschil maken.”

‘Immens werk’

Peter van Dalen, die namens de ChristenUnie in het Europees Parlement zit, vreest dat de nieuwe EU-gezant te weinig tijd heeft om echt verschil te kunnen maken. “De nieuwe gezant gaat effectief begin 2023 aan de slag terwijl de volgende Europese verkiezingen over amper anderhalf jaar zijn. Als de gezant net goed uit de startblokken is gekomen om zijn immense werk te doen, kan hij in de zomer van 2024 weer gaan”, stelt Van Dalen in een schriftelijke reactie.

Voldoende middelen en mandaat

Ook de Commissie van Europese Bisschoppenconferenties (COMECE) feliciteert Van Daele in een bericht met enige reserve. Uiteraard zijn de Europese bisschoppen bereid om met hem samen te werken. Maar, daarnaast roepen ze de Europese Commissie op “om te zorgen voor voldoende middelen en een duidelijk omschreven mandaat”.