Als jonge Ierse monnik was Virgilius in gezelschap van twee medebroeders op pelgrimstocht gegaan, zoals dat toen daar de gewoonte was. Twee jaar lang bracht hij door in een zogeheten Schottenklooster op het vasteland.

Schottenkloosters waren pleisterplaatsen voor de rondtrekkende Ierse monniken. Ze dienden als vormingscentra van wetenschap en studie. Ze hadden dan ook de warme steun van de vorst, Pepijn de Korte.

Voortzetten van geloofsverkondiging

Met waarderende brieven van aanbeveling werd Virgilius door hem in 743 naar hertog Odilo van Beieren doorverwezen. Van Odilo kreeg hij de opdracht het werk van de beroemde bisschop Rupert voort te zetten. Deze had voortvarend de geloofsverkondiging in die streken op poten gezet.

Virgilius gaf leiding aan de verspreiding van het Evangelie zonder zelf bisschop te zijn; hij was door Odilo benoemd tot abt van het Sint-Petrusklooster in Salzburg. Hij stichtte kloosters, kerken en scholen. Wijdingen en alle andere handelingen waarvoor een bisschop vereist was, liet hij verrichten door een Ierse monnik uit zijn kloostergemeenschap, die ooit de bisschopswijding had ontvangen.

Keltische afwijkingen

In Ierland was het heel gewoon dat er bisschoppen waren onder de monniken van een klooster. Maar de grote geloofsverkondiger van Duitsland, Bonifatius, had moeite met deze constructie. Waarschijnlijk was het hem te Keltisch.

Zo’n honderd jaar eerder hadden de Keltische monniken zich op de synode van Whitby aangesloten bij de Romeinse gebruiken. Met veel moeite waren de partijen tot elkaar gekomen en hadden de Ieren zich gevoegd naar de Romeinse gebruiken.

‘Apostel van Karinthië’

Maar Bonifatius verdacht Virgilius ervan dat hij in zijn hart nog steeds een aanhanger was van die Keltische afwijkingen. Toch kwam het niet tot concrete maatregelen tegen Virgilius. Bij dit alles mogen we niet vergeten dat Bonifatius nog aan de wieg had gestaan van het bisdom Salzburg; het ging hem dus ter harte.

De situatie nam een onverwachte wending door Bonifatius’ gewelddadige dood bij het Friese Dokkum in 754. Een jaar erna werd Virgilius tot bisschop van Salzburg gewijd. Toen hertog Tassilo van Beieren ten gevolge van allerhande schermutselingen Karinthië bij zijn grondgebied had getrokken, begon Virgilius aan de kerstening van dit gebied. Hierdoor draagt hij ook de eretitel ‘Apostel van Karinthië’.

(Bewerking: Susanne Kurstjens)