Een traditie van eeuwen­ tegenover de waan van de dag

Lees al vanaf 0,20 p/d

Bijvoorbeeld

Silvester I: de onverwachte paus en temmer van de draak

Michaël As

31 december 2024

Illustratie: Tomás Rico en Loreto Sales

De heilige Silvester I mag van geluk spreken. Als 33ste paus is hij de eerste die een Kerk mag leiden die niet wreed vervolgd wordt. Onder zijn voorganger vaardigde keizer Constantijn het Edict van Milaan uit, waardoor de christenen uit hun catacomben konden kruipen en vrijheid van godsdienst kregen.

Zomaar paus

Jaren eerder ontfermde de priester Caritus zich over de jonge Silvester. Goed voorbeeld doet goed volgen: ook Silvester wordt priester en krijgt een kleine parochie in Rome. Zijn bijzondere ijver en faam snellen hem vooruit. Christenen en heidenen kennen hem allemaal om zijn goedheid en welbespraaktheid.

Hij heeft oog voor weduwen en wezen en als geen ander kan hij over de gekruisigde Jezus praten. Wanneer de Afrikaanse paus Miltiades overlijdt, gebeurt wat niemand verwacht – en zeker hijzelf niet: Silvester wordt zomaar tot paus gekozen.

God uit God

Maar dan… de keizer voelt zich superieur en heeft de onbedwingbare behoefte zich, tussen de soep en de aardappelen door, met kerkelijke zaken te bemoeien. Als het arianisme, dat de godheid van Christus in twijfel trekt, Kerk en Rijk verdeelt, roept paus Silvester – of was het misschien toch Constantijn, die het weer eens niet kon laten? – in 325 het Concilie van Nicea bijeen.

https://www.kn.nl/categorie/bijvoorbeeld/

Daar wordt de leer van Arius veroordeeld en in de Geloofsbelijdenis het geloof in Jezus als Zoon van God vastgelegd. God uit God, licht uit licht, ware God uit ware God…

Geketende boze draak

Met hulp van de keizer zou de paus de meest imposante kerken bouwen, zoals de eerste Sint-Pieter, de Sint-Paulus-buiten-de-muren en de Sint-Jan-van-Lateranen.

Paus Silvester overlijdt ten slotte na een pontificaat van bijna 22 jaar op 31 december 335. Dat de heilige niet werd vergeten, kwam niet op z’n minst door de volgende legende. Paus Silvester, niet voor een kleintje vervaard, ketende in 317 met Gods hulp een boze draak die de stad Rome bedreigde.

Zucht van verlichting

Nu wilde de voorspelling dat het beest zevenhonderd jaar later, op 1 januari van het jaar 1000, zou ontsnappen om alles en iedereen te verslinden. De vertelling werd als bijgeloof naar het land der fabelen verwezen en raakte zelfs in de vergetelheid.

Maar… als op 2 april van het jaar 999 de Duitse paus Gregorius V overlijdt en zijn opvolger, de Franse Gerbert d’Aurillac, de naam Silvester II kiest, wachten velen vol angst de komst van het nieuwe jaar af. Een zucht van verlichting gaat over de wereld als de klok 2 januari 1000 slaat. En zo ging 31 december de geschiedenis in als Silvesteravond.

Dit artikel delen:

Steun katholieke journalistiek

Belangrijker dan ooit:
steun katholieke journalistiek

Ontvang het laatste nieuws in je mailbox

© Katholiek Nieuwsblad | 2026