fbpx
<

Geef om katholieke journalistiek

doneer
Inspiratie

Christus in ons en wij in Hem!

KN Redactie 28 augustus 2018
image
Foto: CNS - Paul Haring

Tijdens de algemene audiëntie van 22 augustus sprak paus Franciscus over het eerbiedigen van Gods naam.

Beste broeders en zusters, goedemorgen!

We gaan verder met de catechesereeks over de Tien Geboden en gaan het vandaag hebben over het gebod “Gij zult de naam van Jahwe uw God niet lichtvaardig gebruiken” (Ex. 20,7). We lezen dit met recht als een uitnodiging om Gods naam niet te beledigen en die niet oneerbiedig te gebruiken. Deze heldere betekenis geeft ons de kans om deze kostbare woorden, om Gods naam niet lichtvaardig en oneerbiedig te gebruiken, verder uit te diepen.

Laten we er wat beter naar luisteren. De versie “Gij zult niet gebruiken” is een vertaling van de uitdrukking die, zowel in het Hebreeuws als in het Grieks, letterlijk betekent: “Gij zult niet op nemen, gij zult niet op u laden”.
De uitdrukking ‘lichtvaardig’ is duidelijker en wil zeggen: “leeg, betekenisloos”. Het verwijst naar een lege huls, naar een vorm zonder inhoud. Dat is het kenmerk van hypocrisie, van formalisme en van de leugen, van het gebruiken van woorden of het gebruiken van Gods naam, maar leeg, zonder waarheid.

De naam als intieme waarheid

In de Bijbel drukt een naam de intieme waarheid van de dingen en vooral van mensen uit. Een naam drukt vaak de missie uit. Abraham krijgt in Genesis (vlg. 17,5) bijvoorbeeld, net zoals Simon Petrus in het Evangelie (vlg. Joh. 1,42) een nieuwe naam om aan te geven dat de richting van hun leven is veranderd. En de naam van God werkelijk kennen, leidt tot een transformatie in het eigen leven: vanaf het moment dat Mozes de naam van God kent, verandert zijn leven (vlg. Ex. 3,13-15).

In de Hebreeuwse ritus wordt Gods naam plechtig verkondigd op Grote Verzoendag. En het volk wordt vergeven, omdat men via de naam in contact komt met het leven zelf van God die barmhartigheid is.

Kruisteken

‘De naam van God op je nemen’ wil dus zeggen dat we zijn werkelijkheid aannemen, dat we een krachtige relatie aangaan, een heel nauwe band met Hem. Voor ons christenen is dit gebod de oproep om ons te herinneren dat we gedoopt zijn “in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest”, zoals we iedere keer bevestigen als we het kruisteken slaan om onze dagelijkse acties in gevoelde en daadwerkelijke eenheid met God te beleven, ofwel in zijn liefde.

En wat het maken van het kruisteken betreft, wil ik nogmaals benadrukken: leer de kinderen om een kruisteken te maken. Hebben jullie gezien wat kinderen doen? Als je tegen kinderen zegt: “Maak een kruisteken”, doen ze iets waarvan ze niet weten wat het is. Ze weten niet hoe ze een kruisteken moeten maken! Leer hun om een kruisje te slaan in naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Het is de eerste geloofshandeling van een kind. Dat is jullie huiswerk: leer kinderen het kruisteken te maken.

Valse relatie met God

Je kunt je afvragen: is het mogelijk om Gods naam op je te nemen op een hypocriete manier, als een formaliteit, als een leeg iets? Het antwoord is helaas positief: ja, dat is mogelijk. Je kunt in een valse relatie met God leven. Jezus zei het over de leraren van de wet; zij deden dingen, maar ze deden niet wat God wilde. Ze spraken over God, maar deden Gods wil niet. De raad die Jezus geeft, is: “Doe wat ze zeggen, maar niet wat ze doen”.

Je kunt een valse relatie met God beleven, zoals die mensen. En dit woord uit de Dekaloog is juist een uitnodiging tot een relatie met God die niet vals is, zonder hypocrisie. Een uitnodiging tot een relatie waarin we ons aan Hem toevertrouwen met alles wat we in ons hebben. In feite verkondigen we alleen theorieën tot de dag waarop we echt durven leven met de Heer en ervaren dat we in Hem het leven vinden.

De heiligen

Dat is het christendom dat de harten raakt. Waarom zijn de heiligen zo goed in staat om onze harten te raken? Omdat de heiligen niet alleen praten, maar ook in beweging komen! Ons hart wordt bewogen wanneer een heilige tot ons spreekt en ons dingen zegt. En ze zijn ertoe in staat, omdat de heiligen zien waar ons hart ten diepste naar verlangt: authenticiteit, echte relaties, radicaliteit. En dat zie je ook terug in die ‘heiligen in de buurt’ en dat zijn bijvoorbeeld de vele ouders die hun kinderen het voorbeeld geven van een coherent, eenvoudig, oprecht en genereus leven.

Als het aantal christenen toeneemt dat de naam van God zonder valse voorwendselen op zich neemt en zo de eerste vraag van het Onze Vader, “Uw naam worde geheiligd”, ten uitvoer brengt, wordt de boodschap van de Kerk vaker gehoord en wordt die geloofwaardiger. Als ons concrete leven uitdrukking geeft aan Gods naam, zie je hoe mooi het Doopsel is en wat voor een groot geschenk de Eucharistie is! Welke sublieme eenheid er bestaat tussen ons lichaam en het Lichaam van Christus: Christus in ons en wij in Hem! Verenigd! Dat is geen hypocrisie, dat is waarheid. Dat is niet spreken of bidden als een papegaai, dat is bidden met je hart en de Heer liefhebben.

Hij draagt ons!

Vanaf Christus’ kruis en verder, kan niemand zichzelf minachten of slecht denken over zijn eigen bestaan. Niemand ooit! Wat hij of zij ook heeft gedaan. Want Christus heeft al onze namen op de schouders genomen. Hij draagt ons! Het is het waard om de naam van God op ons te nemen, omdat Hij onze naam, en ook het kwaad dat in ons schuilt, volledig op zich heeft genomen; Hij heeft het op zich genomen om ons te vergeven, om zijn liefde in ons hart te leggen. Daarom roept God in dit gebod uit: “Neem mij op je, want Ik heb jou op me genomen.”

Iedereen kan de heilige naam van de Heer, die trouwe en barmhartige Liefde is, aanroepen, in wat voor situatie je je ook bevindt. God zegt nooit ‘nee’ tegen een hart dat Hem oprecht aanroept. En laten we terugkomen op het huiswerk voor thuis: leer de kinderen om op een goede manier het kruisteken te maken. (Vert. SvdB)