We hadden een bijeenkomst voor religieuzen in Sint-Petersburg. Een missionaris in het enorme Rusland is blij om ook anderen te ontmoeten en ervaringen, moeilijkheden en vreugdes te delen en advies te vragen. Samen bidden, eten en praten over de hoop in het kader van het Jubeljaar, afgewisseld met debatten en groepswerk over praktische thema’s.
We verbleven in het klooster van de conventuele franciscanen, de nuntius kwam op bezoek en vierde met ons de Mis. Op een van de andere dagen gingen we voor de Mis naar het enige grootseminarie van het land en de hulpbisschop van Moskou ging voor. Weer een andere Mis werd gevierd in de oudste katholieke kerk van Rusland, de Heilige Catharina van Alexandriëkerk.
Langs de beroemde Nevski Prospekt staat ook nog een orthodoxe kerk toegewijd aan dezelfde heilige Catharina, en dichtbij hebben ook de lutheranen een kerk onder dezelfde naam, want zo liet tsarina Catharina de Grote, dankzij haar patroonheilige, ook haar naam eren.
Bij deze gelegenheid bezochten we een museum. Daar hing een groot schilderij – bijna drie bij bijna vier meter – dat in 1863 door Nikolai Gé geschilderd werd. Als je ervoor staat, word je opgenomen in de scène van het Laatste Avondmaal.
Op een lage bank in het midden leunt Jezus, zijn blik is naar beneden gericht, teleurgesteld en ontroerd. Hij weet wat Judas zal doen als hij de bovenzaal verlaat.
Pas als de mensheid zal knielen voor de Eucharistie kan er eenheid, verzoening, verbroedering en vrede komen in de wereld
De apostelen die rondom de tafel en achter hem staan, kijken met ontzetting toe. Vooral Johannes, die het hart van zijn Meester kende, kijkt met grote smekende ogen Judas na. Zijn blik lijkt doodsangst uit te drukken, terwijl hij het drama van verraad en trouw doorleeft. Petrus, de rots waarop de Kerk gebouwd is, ziet met pijn in de ogen dat zijn medebroeder de gemeenschap verlaat.
“Het was nacht”, schrijft de evangelist Johannes. De rechtervoorgrond van het schilderij is in het duister gehuld. We zien er een persoon, die al gaande zijn cape over het hoofd trekt om haastig naar buiten, de kille nacht in te gaan. Nooit zal hij weten hoe het Laatste Avondmaal verder verliep.
Hij hoorde de preek niet en was er niet bij toen het brood gebroken werd en Jezus de dankzegging uitsprak en het aan de leerlingen gaf met de woorden die wij tot op de dag van vandaag nog steeds mogen horen: “Neemt en eet hiervan.” De Eucharistie, sacrament van de eenheid, om de verdeelde mens te helen, heeft hij niet willen ontvangen.
De verdeeldheid van de wereld zien we door de velen die, net als Judas, de Eucharistie de rug toe keren. Pas als de mensheid zal knielen voor de Eucharistie kan er eenheid, verzoening, verbroedering en vrede komen in de wereld. “Opdat in de naam van Jezus zich elke knie zal buigen, die in de hemel en die op de aarde en die onder de aarde zijn en alle tong zou belijden: Jezus Christus is de Heer” (Fil. 2,10-11).
Daar in dat kleine cenakel van Sint-Petersburg vond de ontmoeting plaats van een handjevol missionarissen met de ware aanwezigheid van Jezus in het Heilig Sacrament. “Blijf bij ons, Heer”, opdat de mensheid de vrede mag aanvaarden van een God die bij ons is en ons één maakt.
Madre Anima Christi is missionaris in Rusland. Elke drie weken schrijft ze een column in Katholiek Nieuwsblad.
