Moeder, musicus en copywriter
Ik wilde deze column schrijven over de aanwezigheid van Jezus in de Eucharistie, maar kwam er niet uit hoe ik het onderwerp het beste kon introduceren. Het was de paus die me op ideeën bracht tijdens zijn preek op 12 april, de zondag van de Goddelijke Barmhartigheid.
De evangelielezing was het verhaal van de apostel Thomas, die de verrezen Heer eerst wilde zien voordat hij kon geloven. Paus Leo benadrukte in zijn preek dat de zondagse Mis onmisbaar is voor het christelijke leven. Ook zei hij dat we getuigen van de verrezen Heer kunnen worden wanneer we ons voeden met zijn lichaam en bloed.
Het is een onderwerp dat me al een paar jaar intensief bezighoudt, de Eucharistie. Als welopgevoed katholiek heb ik altijd ‘geweten’ dat we op zondag te maken hebben met het lichaam van Christus, al was het maar om mijn moeders vuurspuwende ogen als ik tijdens de consecratie niet knielde. Maar ja… als misdienaar zag ik ook hoe kerkgangers ter Communie gingen, en daar zat nogal wat variatie in.
Je had een enkeling die zich smartelijk op de knieën ter aarde wierp, “amen” zei en zijn mond opende. Maar je had er ook genoeg die één hand uitstaken, de hostie ontvingen, vriendelijk bedankten en al kauwend terug naar hun plek liepen. Of nog pijnlijker: de bezoekers van een doop of huwelijk, die de hostie met een smalend lachje aanpakten, deze meenamen naar hun plek en elkaar gniffelend vroegen wat ze ermee moesten doen.
Dat soort voorbeelden helpen niet mee. Zo bleef ik het grootste deel van mijn jongerentijd hangen in een soort vage vanzelfsprekendheid rondom het onderwerp. Ik wist in theorie wat het was, maar in de praktijk deed het niet veel met me. Tot ik besloot ik dat het niet langer zo door kon gaan, dat ik werk moest maken van mijn geloof. Hoe kon ik mezelf katholiek noemen als ik niet eens moeite deed om overtuigd te raken van zoiets essentieels?
'Hoe kon ik mezelf katholiek noemen als ik niet eens moeite deed om overtuigd te raken van zoiets essentieels als de transsubstantiatie?'
Ik ken geen recente onderzoeken naar het percentage Nederlandse katholieken dat werkelijk gelooft in de transsubstantiatie. Toch zijn de meeste priesters die ik hierover spreek niet erg optimistisch. Ik ken er zelfs een die regelmatig de moeite neemt om zijn kerk eraan te herinneren dat het hier niet om een symbool gaat.
Ik heb ook zo’n suggestie voor alle priesters die zich zorgen maken over misbruik of ontheiliging van de Communie. Het zou nog geen halve minuut kosten om de kerkgangers er vriendelijk aan te herinneren dat de Communie ontvangen kan worden door gedoopte katholieken, men beter niet in doodzonde kan verkeren en er als alternatief een persoonlijke zegen ontvangen kan worden.
We hebben geen harde cijfers nodig om te zien dat de eerbied voor de Eucharistie te wensen overlaat, en we kunnen elkaar uitnodigen om die eerbied te herstellen. Want zonder die onmisbare kern van ons geloof raken we als Kerk en als mensen verloren.
Levend geloof, ook wanneer een sluier onze blik vertroebelt. Een passender Evangelie dan dat van 12 april is er niet: “Zalig zij die Mij niet zien, en toch geloven.”
