Student Global Sustainability Science en columnist KN Jong
Het lastige aan geloven vind ik toch wel, tja, het geloven. Hoeveel godsbewijzen je ook kan verzinnen, er komt een punt waarop je de sprong in het diepe moet maken. Een punt waarop het is mogelijk verandert in ik geloof. Dat addertje zit ‘m al in de naam: geloven is ‘de overtuiging dat iets waar is’, of ergens ‘vertrouwen’ in hebben.
Veel dingen weten we immers niet, of kunnen we niet weten, zelfs als je alles wat er in de Bijbel en de Catechismus staat volledig kent en begrijpt. Er komt een punt waarop je alleen verder kan vanaf de feiten met een overtuiging of het vertrouwen dat dat wat je gehoord hebt, volledig waar moet zijn.
Dat is precies wat het lastig maakt om het geloof vast te houden in zogenaamde jaren van droogte. Momenten waarin je niet niet gelooft, maar er ook geen gevoel bij hebt. Geloven is makkelijk als je je oprecht lichter voelt na een biecht, vredevoller na een aanbidding of gegronder bij een christelijke bijeenkomst. Maar als dat gevoel verdwijnt, zelfs al blijft je rationele gedachtegang hetzelfde, verdwijnt ook de brug tussen het is mogelijk en ik geloof.
Om waarlijk christen te zijn is het juist belangrijk om op die momenten te blijven reiken naar de overkant. Maar hoe doe je dat wanneer je door de mist niet kan zien of daar een rivieroever is? Eigenlijk is die vraag op zich al misleidend. Een geloofsleven is persoonlijk, een relatie met God al helemaal.
Hetgeen waar de een bij zweert (op christelijke wijze, uiteraard), probeert de ander te ontwijken. Dat maakt de variëteit in de katholieke Kerk ook aantrekkelijk – het is een pick & mix van spiritualiteit, gebedsvormen en gemeenschappen. Als je alle schapen over één kam scheert, verlies je gegarandeerd de helft van de kudde.
‘Geloven is makkelijk als je je oprecht lichter voelt na een biecht, vredevoller na een aanbidding of gegronder bij een christelijke bijeenkomst. Maar als dat gevoel verdwijnt, moet je blijven reiken naar de overkant.’
Toch zijn er wel een paar dingen die aan de basis staan van je ongeloof verminderen – of liever, je geloof versterken. Wat mij betreft, is het belangrijkste dat je er bewust voor moet kiezen om christen te zijn. Uiteindelijk is gelovig zijn niet alleen een gevoel, maar ook een rationele keuze. Het werkt hetzelfde als bij een menselijke liefdesrelatie: op alleen de eerste verliefdheid red je het niet. Je moet telkens opnieuw een bewuste keuze voor de ander maken om het een leven lang vol te houden.
Om je relatie met God op te bouwen is het net zo noodzakelijk om bewust aan de relatie te bouwen. Dat is ook waarom wekelijks naar de kerk gaan zo belangrijk is. Zelfs al voel je niets, dan neem je alsnog bewust een moment om naar God toe te gaan en om in de rust van de kerk bij je (on)geloof stil te staan.
En, niet te vergeten, juist daar ontmoet je de mensen die je kunnen helpen door te praten over je twijfels en hun ervaringen te delen. Zelfs als het gevoel nog even wegblijft, kan je blijven bouwen aan het worden van een beter mens. Normen en waarden blijven in je leven; die zijn minder onderdanig aan gevoelskwesties dan je geloof zelf. Dan kan je Hem uiteindelijk terug verwelkomen in een mooiere tempel dan vóór de droogte.
