Ik vind oud en nieuw maar een raar feest. Het hele jaar lang tikt de tijd gewoon door, van seconden naar minuten, van uren naar dagen en van maanden naar jaren. Maar ooit is er iemand geweest die heeft bedacht dat de overgang van de laatste seconde van december naar de eerste van januari een groot feest moet zijn.
Bijna de hele wereld viert tegelijk de overgang naar het nieuwe jaar. Nou ja, tegelijk; het hangt natuurlijk wel af van binnen welke lijntjes van de tijdzones de plek valt. Het grappigste vind ik nog dat het ook in de christelijke wereld volledig is ingeburgerd.
Op 31 december en 1 januari zijn er overal vieringen te bezoeken, opgedragen aan het afsluiten van het oude jaar en/of dat het nieuwe jaar een goed jaar mag zijn. Je weet wel, met die ene lezing uit Prediker over “Er is een tijd voor…”, en dat regelmatig herhaald.
De lezing is natuurlijk mooi en past goed bij het reflecteren op een voorbijgaand of komend jaar, maar waarom vieren we dit op die data? Waarom niet bij de start van het kerkelijke jaar, aan het begin van de Advent?
Als ik hierover begin in het dagelijks leven, word ik aangekeken alsof er vuurwerk uit mijn hoofd komt. “Maar het is traditie! De hele wereld viert het! Het is een nieuw begin!”, krijg ik dan te horen. Natuurlijk is dat zo. Er zullen vast ook mooie verklaringen zijn voor hoe we oud en nieuw vieren, maar ik heb me daar nooit erg in verdiept.
Dat neemt niet weg dat ik het leuk vind om zulke ‘afwijkende’ ideeën in de groep te gooien, deels omdat ik het niet begrijp en deels omdat het gesprek zo een stuk interessanter wordt.
Wie nu denkt dat ik een hekel heb aan oud en nieuw heeft het fout. Ja, soms vraag ik me af wat het nut is van het feest. Maar oliebollen en appelbeignets eet ik graag, ik geniet van het bijeenkomen van de aarde bij het overzicht van wereldwijde vuurwerk- of lasershows en feesten en ben, net als vele anderen, op oudjaarsavond bij mijn vrienden over de vloer te vinden.
'In principe is oud en nieuw voor seculiere mensen wat Kerst voor christenen is'
Ook vind ik het mooi om ieders goede voornemens te horen, vooral van niet-gelovige kennissen. Het nieuwe jaar lijkt bijna een plenaire seculiere biecht, met het spijt betuigen over foute keuzes en het beginnen met een schone lei.
In principe is oud en nieuw voor seculiere mensen wat Kerst voor christenen is: een moment voor bezinning, samenkomen met geliefden en de start van een nieuw leven. Misschien is het juist wel mooi dat we beide feesten hebben.
Voor niet-gelovigen brengt oud en nieuw met de goede voornemens en wereldwijde feesten de verbinding en hoop van Kerst – de ware betekenis van Kerst – dichterbij, en voor gelovigen is oud en nieuw daarvan een herinnering.
