Mijn grootvader had een lijfspreuk. Hij liep er niet bepaald mee te koop; ik kwam er pas achter toen ik zijn rouwbrief in handen hield, zo’n 25 jaar geleden.
Naast een sober grijs kruis stonden de woorden: “Esse non videre”. Vrij vertaald: Ik wil zijn, en niet schijnen. Een kernachtig belijden van authenticiteit.
Goed dat opa ons huidige tijdperk niet meer heeft meegemaakt, want hij had zich met zijn lijfspreuk nogal eenzaam gevoeld. Met name de jonge generaties – vanaf gen Z en generatie Alpha – lijken wel besmet met een soort imponeerkoorts, waarbij niet wordt teruggedeinsd voor een stevig rondje doen alsof.
“Fake it till you make it” zou wel eens hun lijfspreuk kunnen zijn. Kun je iets niet? Weet je iets niet? Begrijp je iets niet? Geen probleem, zolang je maar met genoeg overtuiging kunt veinzen dat je deskundig bent. Google, TikTok en ChatGPT staan klaar om je te helpen. Gratis.
Ergens begrijp ik het wel. Artificiële intelligentie stelt onwetende amateurs in staat om in één-twee-drie een geloofwaardig verhaal af te steken over pakweg het belang van halfgeleiders voor de ontwikkeling van de kwantumtechnologie. Desgewenst in een vreemde taal.
Wie opgroeit in een wereld waarin dat kan, wordt niet zo vaak geconfronteerd met een gevoel dat voor eerdere generaties vanzelfsprekend was: de frustratie die hoort bij niet kunnen, niet weten, niet begrijpen. Google weet het altijd allemaal wel een beetje – en omdat ‘schijnen’ in onze samenleving meer dan genoeg is, kom je daar probleemloos mee weg.
Zo is de wereld heel snel geëvolueerd van “moeilijk gaat ook” naar “moeilijk bestaat niet” – een boodschap die veel comfortabeler aanvoelt. Want als moeilijk niet bestaat, dan hoef ik me ook niet in te spannen. Hallo vakantie!
Ik denk dat een belangrijk deel van onze taak als christen vandaag is om klein en zwak te durven zijn.
Maar helaas: op die manier worden we net zo snel een mensheid die de kunst verleert om zich onkundig en onwetend te voelen – of klein en zwak. En wie zich niet klein en zwak weet, tja, die kan niet zoveel met een Redder. Of met een barmhartige God die fouten vergeeft.
Daarom denk ik dat een belangrijk deel van onze taak als christen vandaag nu net is om klein en zwak te durven zijn. Om de moed op te brengen onze gebrekkigheid niet toe te dekken of te minimaliseren, maar oprecht toe te geven: soms ben ik gewoon een kluns.
Ik probeer wel, ik doe mijn best, maar ik kan niet alles. Ik weet niet alles. Ik begrijp niet alles.
De kans bestaat dat jonge toehoorders je maar een loser zullen vinden. Maar misschien raakt het ze ook wel dat je zo eerlijk bent over je gebreken – en dat je er desondanks oprecht gelukkig uitziet. Wie weet stellen ze daar op termijn wel vragen over. En dan heb je ze waar je ze hebben wil…
Want dan kun jij getuigen. Dat jouw zwakheid voor jou geen belemmering vormt, maar een kracht. Omdat je ermee gaat aankloppen bij Jezus, en Hij het dan van je overneemt. Jouw onkunde en onvermogen worden aangevuld door Hem: een God die niet alleen almachtig en alwetend is, maar die jou ook ten diepste liefheeft.
En dat alles – stel je voor – helemaal zonder elektriciteit. Daar kunnen Google en ChatGPT gewoon niet aan tippen. In geen duizend jaar.
Zijn, niet schijnen, zei mijn opa. Hij was een visionair.
