Een Russische jongen kijkt ons verwonderd aan als we in de lift van de studentenflat stappen. “Ben je student?” vraagt Nguetobaye hem, waarop hij beamend antwoord: “En jij?”
“Ik ben professor”, antwoord mijn Afrikaanse petekind met enige trots.
“Van de universiteit van financiën?”
“Ja”, zegt Ngueto, “ik ben bijna klaar met mijn doctoraat.” Een hele prestatie voor een jongeman uit Tsjaad, die toen hij op achttienjarige leeftijd in Kazan aan de universiteit begon, tien jaar geleden, geen idee had waar hij aan begonnen was.
Toen keek de jongen mij aan. “En ik ben zijn peettante” (doopselmoeder, zeg je in het Russisch), waarop hij er spontaan uitflapte: “Hoe heb ik het nu?!” We schoten alle drie in de lach, want inderdaad vormen we een bont gezelschap.
Tijdens een tussenlanding in Moskou bezocht ik Nguetobaye in zijn nieuwe studentenappartement, dat hij deelt met een Poolse professor, Hubert, die aan de dezelfde universiteit werkt.
Ook hij keek vreemd op toen hij een zuster zag binnenkomen om de maaltijd te delen met Ngueto en zijn vriend Mohamed uit Soedan, die een paar verdiepingen hoger woont en met de koekenpan naar beneden kwam. De twee jongens aten samen uit de koekenpan een kalkoenenpoot met rijst en ik kreeg netjes een bordje om van te eten.
Ik probeer mijn moraal hoog te houden, zegt Nguetobaye, want ik zie hoe anderen vallen
Hubert heeft aangegeven dat hij hoopt in een volgend leven niet terug op aarde te hoeven komen en probeert dan ook heel goed zijn karma te zuiveren, vertelt Ngueto. Ik heb er mijn bedenkingen bij en neem het initiatief om met Nguetobaye naar de supermarkt te gaan om een paar flessen schoonmaakmiddelen te kopen, een zwabber, een emmer en poetsdoekjes.
Mijn tussenlanding is lang en we hebben genoeg tijd om samen eens een goede schoonmaakbeurt te geven aan de plakkerige vloeren, het aanrecht, de tafel en de badkamer. Volgens mij lopen de heren een groot risico om in het vagevuur (of volgens Hubert tijdens een volgend leven) zich een tijdje aan achterstallige schoonmaak te moeten wijden.
Na de Mis, tijdens de welverdiende lunch, vertelt Nguetobaye me over zijn toekomstdromen, maar ook van de vele bekoringen van het leven in Moskou. “Gelukkig ben ik altijd arm geweest en weet ik hoe ik overleven kan met weinig”, zegt hij mij. “Men heeft al zo vaak geprobeerd mij om te kopen.”
Hij liet me een recent berichtje op zijn telefoon zien. “Heb je hulp nodig?” was de vraag, maar dit betekent eigenlijk dat als je iets aanneemt voor een gunst je omkoopbaar bent. “Ik heb direct aangegeven dat ik niets verlang. Ik probeer mijn moraal hoog te houden, want ik zie hoe anderen vallen.”
We lopen nog even het Rode Plein op. Er klinkt orthodoxe kerkmuziek uit de boxen rondom de kerk van de Moeder Gods van Kazan. Het graf van Lenin is er nog, maar je kunt er niet meer in. Ik vertrek naar het vliegveld voor mijn achturige vlucht naar Chabarovsk. Bij de veiligheidscontrole gaat er bij de jongeman voor mij een been af en moet zijn metalen prothese door de scanner.
We leven in een wereld van tegenstellingen en scherpe contrasten. Mensen proberen zich staande te houden, maar gemakkelijk is het niet. Alleen wie zijn hoop op God gevestigd heeft, houdt stand.
Madre Anima Christi is missionaris in Rusland. Elke drie weken schrijft ze een column in Katholiek Nieuwsblad.
