Nu de roze wolk – sorry, ik bedoel de witte rook – aan het oplossen is, klinken ook de eerste kritische reacties op het doen en laten van onze kersverse paus. Dat mag natuurlijk; niemand is verplicht om het eens te zijn met elk woord dat over de lippen van de pontifex komt.
Waar ik van opkijk, is dat die kritische geluiden soms komen van mensen aan wie echt niemand iets gevraagd heeft. Zo voelde Madonna zich de aangewezen persoon om haar zegje te doen over de volgende uitspraak van paus Leo XIV, uit een interview in september: “Mijn prioriteit is het verspreiden van het Evangelie. Ik zie mijn rol helemaal niet als die van iemand die de problemen van de wereld op moet lossen.”
Madonna’s reactie op X luidde als volgt: “Het hele punt van het verspreiden van het Evangelie is mensen te inspireren van elkaar te houden en de wereld tot een betere plek te maken. Niet alleen met woorden, maar met daden. Ik ben heel teleurgesteld.”
Allereerst: als Madonna een beetje had opgelet, had ze gemerkt dat paus Leo XIV zich wel degelijk bezighoudt met het tot een “betere plek” maken van de wereld. Hij schenkt bijvoorbeeld veel aandacht aan ecologie, migratie en wereldvrede.
Daarnaast vind ik het straffe woorden voor iemand die zo’n beetje haar hele carrière heeft gebouwd op een obsessieve rebellie tegen de katholieke Kerk. Ik was pas negen toen ze ‘hangend’ aan een kruis op het podium verscheen tijdens haar Confessions Tour in 2006, maar die beelden staan me nog levendig voor de geest.
Het lijkt alsof het die artiesten heel stiekem toch wel uitmaakt hoe de Kerk reageert op hun provocaties
Of wat recenter: de smakeloze, met AI gemaakte afbeeldingen die ze enkele maanden geleden deelde op social media, waarop ze intiem gearmd met paus Franciscus poseert. Ze heeft zelf aangegeven niet meer praktiserend katholiek te zijn, dus waar ze de moed vandaan haalt de opvolger van Petrus te onderwijzen in zijn taak… van een schrikbarende arrogantie.
Ze is ook niet de enige artiest die graag christenen provoceert. Zo is het gebruik van katholieke symboliek en kunst, vaak in een perverse context geplaatst, nog even levendig als in de tijd van Like A Prayer.
De jonge zangeres Sabrina Carpenter danste in 2023 nog schaars gekleed voor het altaar van een katholieke kerk. Lady Gaga houdt zich ook niet koest in haar muziekvideo van het lied Judas (de titel zegt al genoeg), die vol zit met blasfemische teksten en beelden. Dan is er nog het nummer Unholy van Sam Smith en Kim Petras, waarvan de live-uitvoering erg veel deed denken aan een satanisch ritueel.
We hebben een geloof vol esthetische elementen die tot de verbeelding spreken en inspiratie bieden voor allerlei kunst, dat snap ik best. Maar wat me het meest intrigeert, is dat het juist gaat om een verzameling individuen die er geen enkele blijk van geeft geïnteresseerd te zijn in een leven dat aansluit op de katholieke moraal. Die in hun werk zelfs normen en waarden promoten die daar haaks op staan.
Het is alsof al die creatieve breinen geen andere manier kunnen bedenken om controversieel te zijn. Alsof het ze heel stiekem toch wel uitmaakt hoe die Kerk reageert – anders zou die drang naar het lenen van onze visuele en rituele elementen toch een keer uitsterven. Het mooiste voorbeeld daarvan vind ik toch Madonna: de beste vrouw is 67, en het is haar nog steeds niet gelukt onverschillig te worden voor een instituut waar ze zich al 42 jaar tegen afzet.
Luisa Kop is moeder, musicus en copywriter. Elke drie weken schrijft ze een column in Katholiek Nieuwsblad.
