Wat bestaan er toch moeilijke mensen op deze wereld. Manipulatief, achterbaks, passief-agressief, opdringerig… Toxic noemt mijn generatie dat: giftig, ongezond gedrag. Het lijkt wel alsof iedereen narcisme, borderline of andere mentale problemen heeft.

Het is lastig om de enige redelijke persoon op aarde te zijn. De enige die geduldig is, zuivere intenties heeft en duidelijk ziet hoe de vork bij anderen in de steel zit. Ook wel vermoeiend, trouwens, als iedereen het altijd maar op jou gemunt heeft terwijl je nooit iets fout doet.

Cynisch wantrouwen

Even serieus: als ik op internet lees of hoor wat voor monsters er blijkbaar in de Kerk rondlopen of er een belangrijke positie bekleden, en vervolgens zie hoe massaal dat soort berichten op sociale media gedeeld worden door allemaal getraumatiseerde slachtoffers, wakkert dat bij mij toch een soort cynisch wantrouwen aan.

Natuurlijk ken ik enkele ‘echte’ narcisten en kan ik beamen dat daar heel moeilijk mee om te gaan valt… maar moeten we nu echt iedereen die zich anders gedraagt dan wij graag zouden zien als toxic bestempelen?

Is het niet juist ontzettend toxic om mensen op basis van één tactloze opmerking, een klein conflict of een onhandig gebrachte terugkoppeling meteen in het narcistenhoekje te plaatsen en zelf in een ander hoekje gaan zitten jammeren omdat we zo onheus bejegend zijn, ons ego wiegend als een pasgeboren baby die niet wil slapen? Zijn we dan zo verslaafd geraakt aan het zelfrechtvaardigende gevoel van slachtofferschap?

Bijbelser wordt het niet

Hier zal ik mezelf even indekken; natuurlijk moet herhaaldelijk en schadelijk gedrag niet geaccepteerd worden. Manipulatie en machtsmisbruik komen voor, ook onder normale katholieken. Geen enkele groep mensen is gevrijwaard van onderlinge spanningen of conflicten, soms veroorzaakt door individuen waar amper normaal mee valt te communiceren. Als dat gebeurt, dan moet het aangekaart worden.

Er moeten gesprekken komen, met als uiteindelijk doel het mentale welzijn van alle betrokkenen en, waar mogelijk, verzoening en vergeving. Onder begeleiding, als dat nodig is. Bijbelser dan dat wordt het niet! Als wij christenen ons al niet inspannen om ons samen door één deur te wringen, waar halen we dan het lef vandaan om vergeving en bekering te prediken voor de rest van de wereld?

Jammerhoekje

Er is één oplossing die in ieder geval fout is, en dat is dat jammerhoekje en het beschuldigende vingertje. “O, wee mij, wat is de wereld toch oneerlijk!” Voor die gemoedstoestand heb ik toevallig een heel goed medicijn, al is de passietijd er nog niet: mediteren op de kruisweg van Jezus. Stilstaan bij zijn onvergelijkbare lijden, dat Hij overigens ook doorstaan heeft met het oog op de persoon die wij als toxic ervaren.

Er zijn imperfecte mensen met goede intenties, maar gebrekkige sociale vaardigheden. Mensen met een goed hart, maar zonder de capaciteiten om dat tot uitdrukking te brengen. Mensen die gewond, gekwetst en op zoek zijn. Die zijn heus niet allemaal toxic of narcistisch – althans, niet meer dan wijzelf.

Luisa Kop is moeder, musicus en copywriter. Elke drie weken schrijft ze een column in Katholiek Nieuwsblad.