Tolk, auteur en therapeute
Laatst las ik in de nieuwsbrief van onze pastorale eenheid een aankondiging die mij de wenkbrauwen deed fronsen: voortaan zouden in de Mis leken voorgaan in de woordverkondiging. Eromheen stond wat woordomhaal in de trant van “mooie vernieuwing”, ”samen kerk vormen” en “liturgische vieringen voeden met vertrouwde gezichten”.
Maar naarmate ik verder las, nam mijn onbehagen toe: de eerste keer zou de homilie nog gaan over de lezingen van de dag, maar het weekend erna zouden we een uiteenzetting krijgen over het belang van vrijwilligers in de kerk.
Nu ben ik mij erg bewust van mijn verantwoordelijkheid als deel van de Kerk. Als leek voel ik me geroepen tot concrete daden van geloofsverkondiging, met de talenten die ik van God heb ontvangen. Maar die inzet moet wel gebeuren met respect voor de regels. Zo voorkomen we wildgroei en bewaren we de eenheid waar Jezus zelf vurig om bad.
Over de “mooie vernieuwing” van mijn pastorale eenheid is de Catechismus evenwel duidelijk: “Bij gebrek aan bedienaren kunnen ook leken, waar de nood van de kerk dit wenselijk maakt, de bediening van het woord uitoefenen.” Met andere woorden: is er een priester of diaken aanwezig, dan heeft een leek niets te zoeken op de ambo.
De homilie naar een leek schuiven? Dat mag niet
Dat is logisch, want “aan de apostelen en hun opvolgers is door Christus de opdracht toevertrouwd om te onderwijzen, te heiligen en te besturen. De leken vervullen een eigen taak in de kerk en in de wereld”. De homilie naar een leek schuiven onder het mom van samen kerk vormen? Dat mag niet. (De homilie vervangen door een praatje over wat voor onderwerp dan ook overigens ook niet.)
Wat bij ons aan het gebeuren is, is dus een dwaling. Wat de zaak nog kwalijker maakt, is dat die dwaling er komt op initiatief van onze deken zelf – in de bisschopsstad nota bene. En tot overmaat van ramp wordt die dwaling op goedgelovige parochianen losgelaten als het nieuwe normaal.
De leken-woordverkondigers laat ik hier even buiten schot: zij weten volgens mij niet beter, en worden door hun herder meegetrokken in een praktijk die in strijd is met de leer van de Kerk.
Maar die herder, die moet toch vertrouwd zijn met het missaal en het liturgisch vademecum? En met het Evangelie, waarin Jezus zware tuchtigingen in het vooruitzicht stelt van de knecht die de wil van zijn heer kende, maar bewust anders handelde (Lc. 12,27)?
Daarom sta ik in tweestrijd. Zal ik de deken aanspreken? Ik wil het wel, omdat ik geloof dat dialoog de beste manier is om bruggen te slaan tussen verschillende visies. Anderzijds: ik ga nu al door voor een radicale gelovige, omdat ik – zet u schrap – opsta tijdens het héle eucharistisch gebed. Veel kans dus dat hij mij grimlachend te woord zal staan, om vervolgens gewoon zijn ding te blijven doen.
Tja. Voor sommige geestelijken is “samen kerk vormen” helaas vooral een manier geworden om hun subversieve innovaties door nietsvermoedende leken te laten afzegenen. En wie protesteert, die heeft er gewoon niks van begrepen. Kom Heer Jezus, denk ik dan maar.
Nathalie De Clerck is tolk, auteur en therapeute. Elke vier weken schrijft ze een column in Katholiek Nieuwsblad.
